مطالب جدید علمی
ساعت ٩:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٧/۱٩  

دستورالعمل کاربردی آماده سازی استخرهای پرورش میگو

*********************************************

نقش هوادهی در مزارع پرورش ماهی

 

**********************************************************

اهمیت و کاربرد جلبک ها در زندگی بشر
محمد باباپور، محسن حیرانی

*********************************************************

نقش استخرهای پرورش ماهی در تولید قزل آلا

برگرفته شده از سایت شیلات ایران

 


دستورالعمل کاربردی آماده سازی استخرهای پرورش میگو
5 موضوع مورد انتظار در آماده سازی شامل :
-1ریشه کنی و از بین بردن شکارچیان و رقابت کنندگان میگو
-2از بین بردن مواد آلی موجود در خاک استخر
-3اکسیداسیون سولفید هیدروژن , آمونیاک , نیتریت , یون آهن , متان محبوس در خاک
-4ایجاد بلوم جلبکی در آب استخر توسط کودهای آلی و معدنی
-5تنظیم PH خاک و آب استخر
یک مدیریت موفق درمزارع پرورش بستگی جدی به آماده سازی استخر دارد . زیرا نه تنها آب مزارع پرورش میگو تحت تاثیر خاک کف استخر است و محیط زندگی موجود زنده را تشکیل می دهد بلکه میگو روی کف بستر زیست کرده و غذا را از کف استخر بر می دارد و در صورت خراب بودن کف استخر باعث کم اشتهایی - کم غذا خوری میگو و نهایتا" ضعف و در اثر کوچکترین استرس ممکن است بیماری بروز نماید .
لذا مراحل ذیل برای آماده سازی استخرها قبل از ذخیره سازی باید مد نظر قرار گیرد .
-1خشک کردن کف استخر به طوری که ترک هایی به عمق 5-2 سانتیمتر ایجاد شود .
-2نصب توری نایلونی ( 60-40 مش/اینچ ) در خروجی و ورودی استخرها
-3از بین بردن تخم و لارو شکار چیان و رقبای غذایی در داخل استخر که حالت کمون و زمستان خوابی دارند .
-4استفاده از آهک به منظور تنظیم PH .
-5استفاده از مواد شیمیایی به منظور ضد عفونی کردن و از بین بردن تخم و لارو شکارچیان و رقبای غذایی میگو
-6استفاده از کودهای آلی برای توسعه و رشد جلبک های کف زی مفید و فیتوپلانکتون ها
شرایط کف استخر:
شرایط کف استخر از روز بعد از برداشت باید بررسی شود
-1کلیه کانال های ورودی و خروجی و کلیه مواد ناخواسته تجمع یافته باید توسط جریان آب شستشو شود .
-2نصب توری 1 میلی متری با شماره 60-40 مش در اینچ در ورودی نصب و استخر تا عمق 40-30 سانتی متر آبگیری شود .
-3این آب به مدت 1 الی 2 روز در استخر باقی مانده و سپس تخلیه می نماییم .
-4استفاده از شن کش و زنجیر برای معلق کردن و خارج کردن مواد معلق جامد آلی ضروری است .
-5در استخر های کوچک مقیاس به هم زدن کف استخر توسط وسایلی از قبیل بیل ممکن است حاصل شود .
-6در استخرهایی که تخلیه آب به طور کامل انجام نمی شود و آب در استخر باقی می ماند و احیانا" آماده سازی باید در فصل بارندگی انجام پذیرد ویا اینکه فرصت کافی برای خشک نمودن استخر وجود ندارد ، روش ذیل به صورت عمومی می تواند انجام پذیرد .
-1استفاده از یک توری نایلونی به قطر شماره 1 میلی متر در ورودی استخر نصب شده و استخر را به عمق 10 الی 15 سانتی متر آبگیری می نماییم .
-2بعد از باقی ماندن آب به مدت 1 الی 2 روز به صورت فیزیکی توسط لجن روب یا پمپ نسبت به تخلیه همزمان با آبگیری اقدام نموده تا حداکثر تخلیه رسوبات به خارج منتقل شود .
دستور العمل خشک کردن :
-1بعد از شستشوی استخر دریچه های خروجی و ورودی کاملا" بسته می شود .
-2اگر در بعضی از قسمت ها آب باقی ماند باید توسط پمپ نسبت به تخلیه آب حامل مواد آلی بی هوازی اقدام شود .
-3خارج کردن رسوبات اضافی باقی مانده از استخر
 7-4تا 10 روز اجازه دهیم تا خاک کف کامل خشک شود تا اینکه خاک به ضخامت 2 الی 3 سانتی متر ترک بخورد و برای اطمینان از خشک شدن مناسب اگر فردی درون استخر شد نباید پایش درون لجن فرو رود .
-5اجازه ندهید که خاک کاملا" خشک شود زیرا ممکن است میکرو ارگانیسم های موجود در خاک که برای تجزیه مواد آلی نیاز است تخریب شود .
-6اگر خاک بیش از حد خشک شود ذرات ریز و گردی در برابر فرسایش بادی حساس می شود .
-7بعد از خشک شدن خاک بر شرح بالا نسبت به شخم زدن به عمق 10 الی 15 سانتی متر اقدام می نماید .
برای کاهش ترکیبات آهن و اسید سولفات
ضد عفونی کردن خاک استخر:
 -1برای اینکه استخر ضد عفونی شود و از عوامل بیماری زا نظیر باکتری , ویروس و قارچ عاری شود مقدار 1 تا 2 تن آهک هیدراته یا آهک صنعتی در هکتار به کار برده می شود این کار باعث بالا رفتنPH خاک و کشتن باکتریهای بیماری زا که در بستر بین دو کراپ باقی مانده می شود .
 -2استفاده از پرمنگنات پتاسیم نیز یک روش دیگر برای ضد عفونی کردن خاک استخر است . مقدار مناسب پرمنگنات پتاسیم 1 الی 2 گرم در هر متر مکعب آب است که باید به صورت محلول در سطح استخر پخش گردد و در زمان پخش آن هواده ها نیز روشن شود تا ترکیب این ماده با کل آب استخر و اثر آن به درستی انجام شود .
 -3استفاده از BKC 50% (Benzalkanium choloride ) به مقدار نیم تا 1 ppm
 -4استفاده از آیدین آلی 100% به مقدار 5/0 تا 1ppm به صورت محلول و یکباره
اندازه گیری PH خاک :
 -1حداقل 10 نقطه یک استخر 1 هکتاری را به صورت تصادفی نمونه برداری می کنیم .
 -2نمونه باید از 3 الی 5 سانتی متری سطح خاک باشد .
 -3خاک باید توسط آب به نسبت برابر ( 1:1 ) اشباع شود
 -4خاکهای نمونه با یکدیگر مخلوط شوند
 -5 اندازه گیری PH توسط آب جدا شده از خاک و یا خاک به صورت مستقیم انجام شود
آهک پاشی:
آهک برای اکسیداسیون و تنظیم اسیدیته خاک استخراستفاده میشود.
مقدار آهک مورد استفاده
 -1اگرPH خاک 5/6 یا بیشتر باشد مقدار کمی آهک مورد نیاز است
 -2اگر بعد از خشک کردن و شستشوی مجدد PH خاک کمتر از 5/6 باشد از آهک کشاورزی استفاده می کنیم
 -3کاربرد آهک کشاورزی با توجه به شرایط استخر متفاوت خواهد بود .
معمولا" برای استخرهای با آب لب شور و شور دریا با توجه به ثبت رکورد نوسانات PH آب استخر در دوره قبلی پرورش از آهک کشاورزی به مقدار ذیل استفاده می شود .
PH خاک آهک کشاورزی آهک آبدار آهک سوخته
(CaCo3) (Ca(OH)2) (CaO)
4 1690 above 1610 above1130 above
4/5 1500 1430 1020
5 1130 1050 720
6 380 340 270
7-- above None None Little
فرمول به دست آوردن میزان آهک مورد نیاز برای آماده سازی و تنظیم PH خاک به شرح ذیل است :
0/5 ph موجود - ph مورد نظر
میزان آهک مورد نیاز ( کیلوگرم) = مساحت (هکتار) * 0/1
کارایی آهک
ملاحظات :
 -1آب استخر باید دارای آلکالینیتی کل 50 تا 150 میلی گرم در لیتر کربنات کلسیم باشد در واقع این آب باید بافر مناسبی در برابر تغییرات PH باشد و حتی اگر آلکانیتی استخرها در حد اسیدی بود باید توسط تعویض آب در حد ایده آل تنظیم شود .
 -2آهکهای موجود در بازار
آهک کشاورزی(CACO3 )
آهک سوخته (CAO )
آهک هیدراته CA(OH)2) )
دولومیت (Ca(mg) CO3 )
نسبت کربن به نیتروژن در خاک :
استفاده از کود نیتراته باعث افزایش میزان نیترات در استخرهای خاکی که دارای تراکم زیادی از مواد آلی می باشد می شود . تجزیه مواد آلی خاک به دلیل پایین بودن PH و بالا بودن نسبت کربن به نیتروژن به کندی انجام می پذیرد در هر حال خاکها به دلیل افزایش حجم مواد آلی طی دوره پرورش در شرایط بی هوازی قرار می گیرند . کاربرد سنگ آهک کشاورزی برای افزایشPH و کود معدنی نیتراته برای تامین نیتروژن تجزیه مواد آلی خاک را در فاصله آیش بین دو دوره افزایش خواهد داد همچنین می توان از نیترات برای اکسید کردن خاکهای مرطوب که نمی توان آنها را خشک کرد استفاده نمود . میزان اوره برای تسریع تجزیه مواد آلی در روی کف استخر به میزان 200 تا 400 کیلو در هکتار در ابتدای فصل آیش استفاده می شود .
کنترل شکارچیان
اولین چیزی که برای کارشناس تکثیر و پرورش آبزیان برای کنترل شکارچیان مهم است اینکه ورودی آب را کنترل کند و از ورود شکارچیان و رقبای غذایی به واسطه فیلتر کردن آب جلوگیری به عمل آید . راه دیگری که می توان مورد استفاده قرار داد استفاده از مواد شیمیایی در درون آب استخر است . یکی از این مواد ماده گیاهی تفاله تخم چای با درصد ( ساپونین 7-5) به میزان 20 میلی گرم در لیتر برای از بین بردن بچه ماهیان رقبای غذایی است که این ماده بر روی میگو و سایر ارگانیسم های مفید استخر تاثیر مرگ آوری ندارد ولی بدلیل اکسیداسیون بالا ومصرف اکسیژن آب، در 10 صبح شیرابه آن به آب استخر افزوده شده و بعد از 2 ساعت بتدریج آبگیری انجام می شود و در صورت دسترسی به هواده در زمان کار برای هر ماده شیمیایی هواده ها روشن شود .

**********************************************************

*********************************************

نقش هوادهی در مزارع پرورش ماهی

هوادهی یک روش مکانیکی جهت حل کردن هوا در آب به شمار می رود.این مهم با افزایش سطح تماس بین آب وهوا بدست می آید. درطبیعت باعملکرد باد وامواج در آبهای ساکن پشت سدها و دریچه ها ودریاها واقیانوس ها رخ می دهد. همینطوربه وسیله ی حرکت جریان آب وسرعت وریزش آب درچشمه ها ورود خانه ها وکانال های با شیب مناسب،عمل هوادهی انجام می گیرد.
به طور کلی در طبیعت دو پدیده انتشار(Diffusion) وفتوسنتز منابع
تامین اکسیژن مورد نیاز آبزیان می باشد.
افزایش سطح تماس ببین آب وهواباعث حل شدن مقادیربیشتری ازهوا
در داخل آب می شود وازطرف دیگر به انتقال گازهای مضرازآب به
داخل هوا کمک می کند.بنا بر این انتخاب مناسب یک هواده واستقرار
آن در محیط آب مورد نیاز و نحوه استقرار از لحاظ عمق مناسب تاثیر
بسیاری درراستای کارایی وتامین هدف را به دنبال خواهد داشت.چرا که درصورت عدم رعایت موارد فوق و بدون شناخت ازاثرات هواده
و ممکن است نتیجه عکس آید شود.
روش های متفاوتی در غنی سازی آب ازاکسیژن وجود دارد از جمله
آنکه اکسیژن خالص را مستقیم وارد آب کنیم یا آن را در مخازن تحت
تماس وفشار با آب مخلوط نموده و واردآب نماییم وروش دیگر اینکه
با استفاده ازروشهای هوادهی می باشد،که خود شامل انواع روشهای
گوناگون هوادهی می باشدازجمله به روش مکانیکی وشکستن سطوح
آب و ایجاد سطح تماس بیشترآب با هوا و روش دیگر استفاده از پمپ
های جابه جایی و پرتابی آب می باشدکه این روش معمولا درمزارع
گرمابی مورداستفاده قرارمی گیرد.وروش دیگرآنکه هوارا تحت فشار
با دستگاه های کمپرسور و یا ایربلوئر توسط لوله های pvc وشلنگ تراوادرکف حوضچه هاهدایت ازطریق سنگ هوابه صورت حبابهای ریز وارد آب می شود.
امروزه دستگاه هایی نظیر:ایرجت - فورسون-پدالی وفون فراکشن واسپلش و...در مزارع پرورش ماهی به منظور افزایش تولید درواحد سطح ازاین دستگاهای هواده درآب،که هریک برای عمق وسطح مشخصی مورد استفاده قرار می گیرند.
به طورکلی دوروش عمده جهت غنی سازی آب ازاکسیژن وجود دارد
یک روش به نام هوادهی حباب سازیاسیستم هوادهی عمقیDiffused Air systemاست که هوا را تحت فشار از طریق انژکتور یا ریفیوزر درعمق استخربه آب واردمی کنند تا حباب های هواایجاد گشته وضمن حرکت آنهابه سمت بالاوتماس باآب اکسیژن هوای موجوددراین حبابها به آب انتقال یابد.
هوادهی عمقی راازنظراندازه های حبابی که ایجاد می کنند می توان به حباب ریزFin bubble))حباب متوسط (Medium bubble) وحباب
درشت coarse bubble)) تقسیم نمود. روش دیگر، سیستم هوادهی سطحی مکانیکی بااستفاده ازپروانهpropeller)) یاشانه دوارRotary
Brushاست که آب رادردستگاه هوادهی به گردش می اندازد و قسمت عمده هوادهی براثرافزایش سطح تماس آب باهوای ناشی ازاین گردش و بقیه براثرپاشش قطرات آب درهوا و ورود حبابهای هوا درآب تامین می گردد.
دستگاههای هوادهی:
درانتخاب دستگاههای هوادهی بایستی به حداکثر
رساندن بازده اکسیژن رسانی بازای هرواحدانرژی مصرفی دقت شود
و بتوان بیشترین راندمان را باحداکثر صرفه جویی درمصرف انرژی
به عمل آورد ودرمزارع پرورش ماهی ازآنجا که برنامه ریزی وتولید
اکسیژن مصرفی برمبنای تعویض به موقع آب وگازهای مضروتامین
اکسیژن موردنیازانجام می شودودرراستای ایجادشرایط زیست مناسب
وافزایش رشدماهیان هدف می باشد.لذا الزاما باید دستگاههای هوادهی ازکارایی مناسب وقابل تعمیروطول عمرمناسب برخوردار باشند. براساس تجربیات به دست آمده کمبود اکسیژن محلول وعدم شستشواز اساسی ترین فاکتورهای محدودکننده دریک مزرعه فعال محسوب می شوندکه در صورت استفاده ازهوادهی و تعویض مناسب آب می توان بیش از80 تا 85 درصد عوامل بیماری زا را از مزرعه دور ساخت و ماهیان با رشد مناسب و کیفیت گوشت عالی تولید نمود.

مهندس رضا فراهانی کارشناس ارشد تکثیر پرورش آبزیان

برای دیدن برخی از دستگاه های هوادهی ، کلیک کنید

**********************************************************

**********************************************************

**********************************************************

اهمیت و کاربرد جلبک ها در زندگی بشر
محمد باباپور، محسن حیرانی
شناسایی دریاها موجب شده است که فرآورده های بسیاری برای انسان حاصل شود، یکی از این فرآورده ها جلبک ها هستند که به زندگی روزانه بشر فواید بسیاری می رسانند. بررسی تکنولوژی و جنبه‌های اقتصادی تولید جلبک‌ها نشان می‌دهد که از آن‌ها در جنبه‌های مختلف تولید مواد می‌توان استفاده کرد . از جمله کاربرد جلبک‌ها درصنایع غذایی، تغذیه، تولید دارو، رنگ دانه، مواد شیمیایی و سوخت می‌باشد (Sano T et al, 1988) .
1-
اهمیت جلبک ها به عنوان تولید کننده در اکوسیستم های آبی
جلبکها موجودات فتواتوتروف هستند و تولید کنندگان اصلی مواد آلی در محیطهای آبی می باشند. در اکوسیستمهای آبی جلبکها و فیتو پلانکتونها بخش مهمی از زنجیره غذایی موجودات آبزی و ماهیها را تشکیل می دهند و لذا بخش عمده ای ا زتولیدات آبزیان مستقیماً‌ وابسته به وجود آنها است همچنین جلبکها به واسطه عمل فتوسنتز و متصاعد نمودن اکسیژن، محیط اطراف خود را اکسیژنه نموده و برای حیات آبزیان مساعد می نمایند جلبک هایی نظیر Chlorella نیز به هوادهی آب در گرفتن دی اکسید کربن کمک کرده که در نتیجه سبب ذخیره سازی اکسیژن و انجام پروسه فتوسنتز می گردد و این پدیده برای ماهیان بسیار با ارزش و سودمند خواهد بود ( Tanaka K et al,1997)
2-
اهمیت جلبک ها به عنوان غذای انسان
در بخشهای مختلف دنیا بیش از صد گونه از جلبکها و عمدتاً‌ جلبکهای قهوه ای و قرمز و تعدادی از جلبکهای سبز مورد استفاده غذایی قرار می گیرند. جلبکها به علت سرشار بودن از مواد معدنی،‌ویتامینها،‌هیدراتهای کربن، و پروتئین ها که د ردرون سلولها و یا در دیواره سلولها وجود دارند،‌مورد استفاده غذایی انسانها قرار می گیرند. در ذیل به برخی از آنها که مورد استفاده غذایی دارند به طور اختصار اشاره می شود:
الف) از جلبکهای قهوه ای بیشتر: Laminaria, Pelvetia, Sargassun, DAURVILLEA, Alaria. بر طبق گفته پرسکات جلبکهای قهوه ای از نظر ارزش غذایی حاوی 15/6 درصد پروتئین (شامل 15 نوع اسید آمینه )،‌56/1 درصد چربی و 04/57 درصد هیدرات کربن می باشند. همچنین آنها دارای انواع مواد معدنی همراه با کاروتن،‌ ویتامین و فلاوین می باشند.
ب)از جلبکهای قرمز: Palmaria , Rhodymenia, Chonfrus, Gigartina, Porphyra
(
پ) بین جلبکهای سبز (کلروفیسه): Codium, Chlorella, Monostroma, Ulva.
(
ت) بین جلبکهای سبز متمایل به آبی گونه Nostoc commune به نام «Yuyucho» در چین جاوا و بعضی کشورهای دیگر مورد استفاده غذایی قرار می گیرد.Barsanti.L, 2006)
3-
کاربرد جلبک ها در تهیه آگار(Agar)
آگار پلی ساکاریدی ژله مانند است که از برخی جلبک های قرمز بدست می آید و در تمام آزمایشگاه های میکروب به عنوان ماده زمینه بکار می رود. از دیگر استفاده های این ترکیب می توان به استفاده از آن در :
1-
ساخت پروتز دندان
2-
صنایع غذایی و شیرینی سازی(مثل تولید کنسروهای ضد یبوست)
3-
چرم سازی و صنایع نساجی
4-
کاغذ سازی
5-
صنایع داروئی که از آگار به عنوان ملین و ترکیب ضد التهاب روده و روکش قرص استفاده می شود.
جلبک هایی را که برای تهیه آکار از آنها استفاده می شود ؛ همگی به شاخه جلبک های قرمز (Rhodophycea) تعلق دارند. از این شاخه می توان به جنس های زیر اشاره کرد:
,Chondrus, Hypnea Gracillaria, Ahnfelltia, Campylaephora, Phyllophora, Gelidim, pterocladia, Eucheuma, Gigartina
ارزش افزوده این محصول جلبک ها در امریکا در سال به بیش از 132 میلیون دلار می رسد. از کشورهای مطرح در زمینه تولید آگار می¬توان به ژاپن ،مراکش، پرتغال، اسپانیا، استرالیا، نیوزلند، فرانسه، کره، آفریقای جنوبی، اندونزی، شیلی، هند وکشورهای اسکاندیناوی اشاره کرد
4-
کاربرد جلبک ها در تهیه کاراگینان(Carageenin)
کاراژنین یک کمپلکس هیدرات کربن و اسید سولفوریک است که در دیواره سلولی جلبک قرمز از قبیلEucheuma, Ahnfeltia, Gigartina وعمدتا در Chondrus crispus یافت می شود.
این ماده در تهیه خمیر دندان،‌مواد آرایشی،‌رنگها،‌ در پروسه نهایی منسوجات چرم نما،‌ منسوجات ،‌درصنایع تخمیر و دارویی کاربرد دارد. پزشکان از کاراژنین به عنوان داروی انعقاد خون استفاده می نمایند. همچنین در تصفیه چغندرقند ،‌مشروبات الکلی و نوشابه های غیر الکلی مورد استفاده قرار می گیرد. گاهی جلبک Gigartina به جای کندرو س کریسپوس جهت استحصال کاراژنین مصرف می شود. همچنین این ماده به عنوان عصاره و شیره لعاب دار یا چسب دار در صنعت از آن استفاده می شود و در صنایع مواد غذایی ، داروسازی، نساجی، چرم سازی، آب جو سازی به مصرف می رسد. این ماده به عنوان پایدار کننده در امولسیون و نیز در داروسازی برای درمان سرفه مصارف زیادی دارد.
استفاده از آن به عنوان اجزاء ترکیبی خمیر دندان، بو زدا ، آرایه مو و پوست و رنگ نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است ( Noda K et al,1996) .
تولید جهانی این ترکیب در سال به حدود 28000 تن می رسد که ارزشی معادل 240 میلیوندلار رابه همراه دارد. از کشور های مطرح در زمینه تولید آگار می توان به ژاین ، پرتغال، اسپانیا، فرانسه، آفریقای جنوبی، اندونزی، شیلی، هند اشاره کرد.
5-
کاربرد جلبک ها در تهیه آلژینات ها
مشتقات آلژینات و همچنین اسید آلژینینک از دیواره سلولی برخی از جلبکهای قهوه ای استخراج می شود. جلبکهای قهوه¬ای مختلفی در بخشهای مختلف دنیا برای این کار مورد استفاده قرار می گیرند که مهمترین جنسهای آنها عبارتند از : Eclonia, Lossonia, Fucus, Cystoseria, Eisenia, Laminaria, Macrocystis, Durvillea, Ascophyllumو...
آلژین هیدرات کربنی است با فرمول (C6H8O6)n که از دیواره سلولی منشا می گیرد. اسید آلژنیک در غشای مشترک و دیواره های اولیه برخی ازاعضای جلبکهای قهوه ای (Phaeophyceae) وجود دارد. آلژینات ها در صنایع لاستیک سازی،‌ رنگ سازی،‌و همچنین در تهیه پارچه و لباسهای ضد آتش و ظروف پلاستیکی کاربرد دارند. مشتقات اسید آلژنیک همچنین در تهیه سوپ،‌خامه و سس و دیگر مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند. .Barsanti.L, 2006))
6-
اهمیت جلبک ها به عنوان غذای جانوران (با تاکید برآبزیان)
جلبک ها به عنوان یک منبع غذایی برای ماهیان، دوزیستان، پستانداران و دیگر جانوران از اهمیت ویژه ای برخوردارند. وابستگی انسان به ماهی و سایر جانوران آبزی برای تکمیل خوراک خود واقعیتی است که بر کسی پوشیده نیست. بنابراین جلبک ها به طور غیر مستقیم ارزش بسیار ارزنده ای برای انسان ها دارند (Sano T et al,1987&1988 ).
الف) در ایالات متحده آمریکا و ژاپن و در بسیاری از نواحی دیگر جلبکهایی نظیر: Fucus, Ascophyllum, Sargassum, Laminaria به عنوان غذای حیوانات مصرف می شوند.
ب) مرغهایی که به غذایشان آسکوفیلوم و فوکوس افزوده می شود تخم مرغهایی را تولید می کنند که غنی از ید می باشند.
پ) در مواقعی که جلبکهای دریایی به غذای دامها افزوده می شوند آنها شیرهای پرچربی تولید می نمایند؛
ج) غذاهای تجاری و وارداتی که خاص دامها و به خصوص گوسفند ساخته می شوند غالباً‌حاوی لامیناریا،‌آسکوفیلوم و فوکوس می باشند؛
ح) کلپ عظیم الجثه قهوه ای (Macrocystis) در غذای دامهای بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. به علت این که غنی از ویتامین A و E می باشد(هرمزدیار، کیانمهر.1381)
استفاده از ریزجلبک ها در آبزی پروری
میکرو الگ ها را در تغذیه لارو آبزیان پرورشی از قبیل برخی ماهیان، عمده نرمتنان و سخت پوستان پرورشی و نیز در پرورش زئوپلانکتونهای پرورشی مورد استفاده در آبزی پروری ( غذای زنده مثل دافنی، روتیفر و..)بکار می برند..
کاربر ریزجلبکها در پرورش دو کفه‌ای هاپ
برای پرورش دوکفه‌ایها معمولاً از چند گونه ریزجلبک به طور ترکیبی(MIX) استفاده می‌شود تا اینکه تمام نیازهای جانور تامین گردد. عمدتاً شامل Iso chrysis galbara (خانواده‌ی T. Iso) و farlova lutheri و Chaetoceros calcitrans می‌باشد. البته گونه‌ های دیگری نیز در این زمینه کاربرد دارد. در پرورش دوکفه‌ایها Abalone از دیاتومه‌های بینک مثل Nitzschia.وNavicula استفاده می‌شود. Barsanti.L, 2006))
کاربرد جلبک ها در تغذیه سخت پوستان
در پرورش میگو از دیاتومه های Chaetoceros spp , Skeletonema spp استفاده می شود. در پرورش روتیفر نیز از گونه های Isochrysis sp, P.lutheri,T.suecia , Nannochloropsis spp استفاده می شود.گونه های دیگری که ارزش غذایی برای تغذیه لارو سخت پوستان دارند شامل :C.calcitrans, Cmuelleri, P.lutheri T. suecica, S.costatum, Thalassiosira pseudonama
7-
اهمیت جلبک به عنوان منبع املاح
به علت غنی بودن جلبکها از املاح و عناصری نظی: ید،‌ پتاس و غیره به صورتهای مختلفی مورد استفاده قرار می گیرند.
الف) در صنایع صابون سازی و شیشه سازی کلپ های دریایی به عنوان منبع سود (Soda) مورد استفاده زیادی دارند؛
ب) همچنین از کلپ ها پتاسیم وید استخراج می شود. دراین میان اعضای راسته Laminariales از جلبکهای قهوه ای بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند؛
پ) از برخی از جلبکهای قرمز نظیر Rhodymenia, Polysiphonia که ممکن است 3تا 6 درصد وزن آنها را پتاسیم و ید تشکیل دهد استخراج می شود؛
ت) در مراحل پیچیده تر می توان آمونیاک و ذغال از کلپ ها تهیه نمود؛
ث) بسیاری از جلبکهای دریایی از لحاظ اهن، مس،‌منگنز،‌بر و غیره غنی می باشند(هرمزدیار، کیانمهر.1381)
8-
اهمیت جلبک به عنوان کود بیولوژیک
جلبکهای دریایی به علت داشتن فسفر ،‌پتاسیم،‌ و برخی از عناصر کم مقدار در بسیاری از مناطق ساحلی به عنوان کود بیولوژیکی مورد استفاده قرار می گیرند . آنها را می توان با دیگر مواد آلی مخلوط نمود یا آنها را به تنهایی و پس از پوسیده شدن و کمپوست مورد استفاده قرار داد.
الف) جنسهایی نظیر Chara, Lithothamnion, Lithophyllum در مزارعی که با فقدان کلسیم روبه رو هستند به کار می روند؛
ب) فوکوس (جلبکهای قهوه ای ) در مزارع ایرلند به عنوان یک کود مورد استفاده قرار می گیرد؛
از میان جلبک ها نوع سبز مایل به آبی آن ها از اهمیت بیشتری برخوردارند. زیرا آنها قادر به تثبیت نیتروژن اتمسفر به بدنه خود می باشند. Barsanti.L, 2006))
9-
کاربرد جلبک ها در تهیه داروها
جلبک ها به دلیل دارا بودن ترکیبات ویژه پلی ساکاریدی و نیز ترکیبات دارویی خاص ، دارای کاربرد های وسیعی خواه به صورت مصرف مستقیم دارویی و خواه به صورت مصرف ترکیبات آنها در طی پروسه های داروسازی مورد استفاده قرار می گیرد.
خواص دارویی که برای جلبک ها عنوان کرده اند بسیار می باشد از جمله به عنوان مسهل در یبوست های دستگاه گوارش، به عنوان التیام دهنده زخم های دستگاه گوارش و به عنوان داروهای ضد انگلی دستگاه گوارش و همچنین در کاهش فشار خون، کاهش چربی خون، کاهش وزن زیاد و نیز جلوگیری از بیماری های تصلب شرائین از جلبک ها استفاده می شود.
از کاربرد های جدید و مدرن این گیاهان در بیماری توموری است که ترکیبات ضد سرطانی از این گیاهان استخراج شده و برای مقابله با بیماری های توموری از آن ها استفاده می شود. حتی در برخی از منابع به قدرت مقابله این گیاهان در مقابل ویروس HIV نیز اشاره شده است ( Tanaka K et al,1997) . همچنین مقابله با ویروس تبخال نیز با کاربرد جلبک ها امکان پذیر می باشد.
بسیاری از علف های دریایی محتوی درصد زیادی ید می باشد که در تهیه انواع بیماری های گواتر کاربرد دارد. برخی از جلبک ها منبع آنتی بیوتیک ها محسوب می شوند و مانع از رشد دیگر باکتری ها می گردد، به عنوان مثال می توان از آنتی بیوتیک Chlorellin نام برد که در جلبک Chlorella یافت می شود ( (Tanaka K et al,1986مواد آنتی بیوتیکی که بر ضد باکتریهای گرم مثبت و منفی مفید واقع می باشند به وسیله گونه Ascophyllum nodosum گزارش شده است. همچنین گونه های Laminaria digitata , Rhodomela larix و برخی از گونه های Polysiphonia , Pelvetia اثرات مشابهی دارند. از نوعی دیاتوم به نام Nitzschia palea یک آنتی بیوتیک موثر علیه باکتریها تولید شده است. گفته می شود این آنتی بیوتیک نسبت به باکتری Escherichia coli بسیار موثر می باشد.
10-
کاربرد جلبک ها در تصفیه فاضلاب
فاضلاب ها میکروارگانیزمهای فاسد و پوسیده را در خود پناه داده و پرورش می دهد. استفاده از جلبک های سبز و کوچک اندام نظیر: Euglena ، Chlamydomonas ، Chlorellaدر مسیر کانال خروجی مخازن بزرگ و کم عمق فاضلابی (اکسیداسیون فاضلابی) سریع ترین و کم هزینه ترین روشی است که به طور موثر می تواند مواد فاسد و خطرناک را به کود های با ارزش و بدون بو تبدیل کند (همانند کاتالیزور عمل می کند ). (هرمزدیار، کیانمهر.1381)
رشد این جلبک ها به عنوان گیاه تصفیه کننده در کانال های فاضلاب ها نیزحائز اهمیت است. این جلبک ها برای انجام فعالیت های متابولیسم خود نیترات ها و فسفات ها را مصرف کرده و با انجام پروسه فتوسنتز، اکسیژن آزاد می کنند و اکسیژن آزاد شده به باکتری های هوازی کمک می کند تا در تجزیه مواد خام فاضلاب ها فعال باشند
فاضلاب هایی که عمدتا از ضایعات صنعتی و شهر نشینی ایجاد شده باشند دارای بسیاری از ترکیات آلی و معدنی هستند که در آنها حل شده وبه حالت معلق در آمده است. تصفیه چنین فاضلاب هایی غالبا یک امر اکسیژناسیون تلقی می شود. لذا پدیده اکسیژنه نمودن به وسیله جلبکها بسیار متداول است برخی از جلبکها نظیر
Scenedesmus, Euglena, Chlorella, Chlamydomonas
و... در این پدیده بسیار موثر واقع می شوند . اکسیژنه نمودن فاضلاب ها به خصوص در توده های کوچک نظیر استخرها ضرورت دارد تا بوی بد از آنها بر طرف گردد. به این ترتیب جلبکها نقش مهمی را در تصفیه فاضلابها به عهده دارند که گاه به صورت طبیعی این پدیده انجام می شود.
پروسه فتوسنتز توسط جلبک ها سبب وفور اکسیژن می شود و اکسیژن تولید شده به مصرف میکروارگانیزم ها می رسد که میکروارگانیزم ها مسئولیت تجزیه نمودن بقایای مواد آلی را در فاضلاب ها به عهده دارند( Noda K et al,1996).
عوامل زیست محیطی موثر در زیست جلبک ها و رشد و تغذیه آنها ما را آگاه می کند که بدانیم جلبک ها از بسیاری جنبه های فیزیولوژیکی مشابه گیاهان آلی هستند، اما عواملی نطیر تنوع، شکل، جنبش و تحرک، چرخه زندگی و ...... سبب شده است که مسائل فیزیولوژیک جلبک ها دقیقاً مشابه با سایر گروه های گیاهی نباشند.
11-
دیگر کاربردهای جلبک (با تاکید بر دیاتوم ها)
-
ترکیبات مهم دیگر
از ترکیبات مهم که از میکرو آلگها می‌توان جداسازی و استفاده کرد می توان به استرولها ، رنگدانها، مینرالها و ترکیبات دیگر اشاره کرد. به طور مثال از جلبک Duniella spبرای جداسازی کارتنوئیدها استفاده شده است
دیاتومیت (Diatomite)
دیاتومیت در حقیقت به مواد تشکیل دهنده از دیاتوم ها اطلاق می شود. اهمیت اقتصادی دیاتوم ها و دیاتومیت به وسیله پرسکات (1969) به تفسیر توضیح داده شده است. برخی از این کاربردها به شرح زیر است .
الف) دیاتوم های غذای اصلی بسیاری از آبزیان از جمله ماهیها و نهنگ ها ار تشکیل می دهند؛
ب) روغن جگر ماهی در اصل از سلولهای دیاتوم تامین می شود و در نتیجه گذر از زنجیره غذایی به دست انسان رسیده و مورداستفاده قرار می گیرد.
پ) خاک دیاتومه در بسیاری از موارد کاربرد دارد،‌ در فیلتر هیا صنعتی،‌در صنایع تخمیر و تصفیه قند به صورت فیلتر ،‌در تولید آنتی بیوتیکهای ،‌در تولید آجرهای سبک وزن برای نگاهداری دمای ثابت کارگاهها ،‌برای تولید پودرهای پولیش قابل استفاده برای اتومبیل ،‌برای تولید صنعتی پارچ و لیوان چینی،‌ و برای تولید پودرهای تمیز کننده و بهداشتی؛
ج) به علت وجود حدود11 درصد روغن در مقیاس حجم در سلولهای دیاتوم برخی از محققان عقیده دارند که منابع اصلی روغن در دنیا متعلق به دیاتوم ها می باشد. دیاتومها به علت این که تولید کنندگان روغن هستند غذای بسیاری از موجودات تولید کننده روغن را تامین می نمایند. Barsanti.L, 2006))
برای پژوهش های بیولوژیکی
برخی از جلبکها ،‌مانند کلرلا، ‌سندسموس (Scenedesmus) و آناسیس تیس (Anacystis) در بسیاری از تحقیقات فیزیولوژیکی ،‌به خصوص در پژوهشهای مربوط به فتوسنتز کاربرد وسیعی در تمام کشورها دارند. (هرمزدیار، کیانمهر.1381)
فهرست منابع
1.
کیانمهر، هرمزدیار - 1381 - مبانی جلبک شناسی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
2.Barsanti, L.,& Gualtieri, P,.2006. Algae : anatomy, biochemistry, and biotechnology. Taylor & Francis Group 3.Noda K, Ohno N, Tanaka K,. A water-soluble antitumor glycoprotein from Chlorella vulgaris. Planta Med. 1996; 62:423-426.
4.Sano T, Kumanoto Y, Kamiya N, et al. Effect of lipophilic extract of Chlorella vulgaris on alimentary hyperlipidemia in cholesterol-fed rats. Artery. 1988; 15:217-224.
.5.Sano T, Tanaka Y. Effect of dried, powdered Chlorella vulgaris on experimental atherosclerosis and alimentary hypercholesterolemia in cholesterol-fed rabbits. Artery. 1987; 76-84.
6.Tanaka K, Koga T, Konishi F,. Augmentation of host defense by unicellular green alga, Chlorella vulgaris, to Escherichia coli infection. Infect Immun. 1986; 53:267-271.
7.Tanaka K, Yamada A, Noda K, et al. Oral administration of a unicellular green algae, Chlorella vulgaris, prevents stress-induced ulcer. Planta Med. 1997; 63:465-466.
www.Chlorellafactor.com .8.
9.www.Chlorellashop.com/products.htm
 

*********************************************************

نقش استخرهای پرورش ماهی در تولید قزل آلا

بحث عملی استفاده از استخر در تولید ماهی قزل آلا، نگهداری آبی است که در آن ماهی زندگی می کند. علاوه بر آنکه مشکل استخرهای پرورش ماهی می تواند در میزان تولید تأثیر گذار باشد، جریان آب ورودی، سرعت جریان آب در استخر، سرعت تعویض آب، حجم مفید مخزن و ... از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.
1-1- طبقه بندی استخرهای پرورش ماهی :
براساس طبقه بندی هیدرولیکی استخرهای پرورش ماهی به شرح زیر طبقه بندی می گردند.
1-2- استخرهای دراز (آبراهه ای) raceway
این استخرها چرخشی نبوده و جریان آب در آنها به طور خطی انجام می گیرد. این استخرها از گذشته به طور سنتی برای پرورش ماهی قزل آلا استفاده شده است. در حال حاضر بیشتر قزل آلای کشور در این تیپ استخرها تولید می گردد. در سیستم های آبزی پروری پرورش متداول که محدودیت آب وجود ندارد این تیپ استخرها توصیه می گردد.
1-3- مبانی طرح هندسه ا ی استخرهای آبراهه ای :
در استخرهای (آبراهه ای) raceway آب از یک انتها استخر وارد و از جهت دیگر خارج می گردد. نسبت پیشنهادی استاندارد برای ابعاد هندسی این استخرها عبارت است از :
عمق (4/0 - 3/0) = (طول 10 - 7) = 1 عرض
نسبت های دیگر ابعاد هم استفاده شده است اما بازده هیدرولیکی مخزن در ابعادهای غیراستاندارد کاهش می یابد.
استخرهای (آبراهه ای) raceway دارای خصوصیات زیر می باشند :
با عبور جریان به صورت خطی در امتداد طولی استخر سبب می شود :
الف - گرادیان غلظت مواد در طول استخر به تدریج به سمت پائین دست افزایش یابد.
ب - کیفیت آب در ورودی استخر در بهترین شرایط و در خروجی استخر در بدترین شرایط قرار خواهد گرفت.
ج - تعویض آب زیاد بوده به طوریکه هر 10 الی 15 دقیقه یکبار تعویض آب وجود دارد.
1-4- مزایای استخرهای (آبراهه ای) raceway :
الف - مناسب برای مدیریت در تولید :
استخرهای آبراهه ای به دلیل نسبت دسترسی بالا و همچنین یکنواختی در عمق و عرض استخر در ملاحظات مدیریت تولید و کنترل کیفیت بهداشت ماهیان دارای امتیاز بالایی می باشند.
ب - ساده سازی :
1. در استخرهای آبراهه ای انجام عملیات رقم بندی، تجمیع و همچنین تقسیم بندی و نگهداری گروههای مختلف به راحتی انجام می شود.
2. در این استخرها به دلیل قابلیت ساخت پهلو به پهلو، دیوار مشترک، استفاده بیشینه از سطح هزینه های احداث نسبتاً پائینی دارند.
ج - قابلیت استفاده به صورت سری :
در این نوع استخرها جهت افزایش بهره وری از میزان آب ورودی، استخرها را به صورت سری با حداقل اختلاف ارتفاع 40 سانتی متر می سازند. در این روش آب بخشی از اکسیژن از دست رفته را بازیافت می کند و بدین ترتیب می توان در استخرهای ردیف پائینتر استفاده نمود.
تجربه نشان داده است با در نظر گرفتن سرعت خودپالائی 15 دقیقه در هر مخزن استفاده از تعداد 2 سری مناسب بوده و حداکثر 3 سری پیشنهاد می گردد.
5-1- مبانی مدیریت در استخرهای آبراهه ای :
در استخرهای آبراهه ای جهت تأمین اکسیژن در هر المان از حجم مخزن، نیاز به سرعت جریان 2 الی 4 سانتی متر می باشد. این مقدار سرعت جریان عملاً جایگزین سرعت مورد نیاز جهت خودشوئی و حذف جامدات که محدوده سرعتی معادل 15 الی 30 سانتی متر در ثانیه تنظیم و حجم سازه های خط انتقال آب و منبع تأمین کننده جریان را کاهش داد. با به کار بردن چنین روشی به دلیل ترسیب فضولات و غیره لازم می گردد که هرچند مدت سطح آب را پائین آورده و شستشو انجام پذیرد.
استخرهای گرد :
این استخرها توسط آبزی پروران متعددی مورد استفاده قرار گرفته است در این استخرها جریان آب چرخشی و در حول محور مرکزی استخر می باشد. این مدل استخرها برای پرورش گونه های متنوع تری از ماهیان مناسب تر هستند.
مزایای استخرهای گرد :
استخرهای گرد دارای مزایای زیر می باشند :
همگن بودن محیط به دلیل سرعت جریان چرخشی بالا که در این استخرها امکان آن می تواند فراهم شود. محیط یکنواخت در تمامی سطح تقریباً فراهم شود.
فرصت شنا و حرکت پایان ناپذیر در جهت جریان و یا خلاف آن استفاده از این پدیده سبب می شود گونه های متنوع تری از ماهیان را پرورش داد.
ایجاد جریان گردشی مناسب برای تجمع و تخلیه فضولات به طرف خروجی مرکز.
معایب استخرهای گرد :
به دلیل عدم دیواره مشترک بین استخرها نیاز به فضای بیشتری می باشد.
جابه جائی ماهیان در حالت تجمع در کنار صافیها و توریها خود به نحوی مشکل است.
دوره درمان به دلیل عدم شرایط بهترین کیفیت آب طولانی تر می باشد.
مبانی طرح هندسی استخرهای گرد :
حد اپتیمم نسبت به قطر به عمق به از دیدگاه هیدرولیکی نسبت به 1:3 الی 1:5 می باشد و حداکثر این مقدار را 1 : 10 در نظر می گیرد. در این استخرها برای به دست میزان اپتیمم خودپالائی، جریان ورودی، چه به وسیله یک لوله از حاشیه داخلی یا بوسیله لوله ای سوراخ دار در شعاع دایره ایجاد می گردد باید با افق زاویه 20 الی 50 درجه داشته باشد. این مقدار زاویه، گردش افقی و عمودی را در تعادل نگه می دارد. در صورتی که در این استخرها از نسبت قطرها بزرگتر استفاده شود استفاده از دستگاههای هواده جریانی همانند Force می تواند بسیار مؤثر باشد.
در استخرهای گرد مقدار جریان ورودی و همچنین تعداد هواده ها به گونه ای در نظر گرفته می شود تا بزرگترین شعاع در حد سرعت شنا باشد (30-15 سانتی متر در ثانیه)
به دلیل آنکه جریان در استخرهای گرد به صورت سیلکونی به طرف مرکز می باشد با نزدیک شدن جریان به سمت مرکز استخر سرعت خطی آن کاهش یافته و ماهی امکان انتخاب سرعت دلخواه را پیدا خواهد نمود.
سرعت بهینه شنا برای ماهی قزل آلا برابر است :
(طول ماهی) L Í (2 - 5/0) = V

v (سرعت جریان برحسب سانتی متر در ثانیه)

در استخرهای گرد نیاز به تعویض آب در حد بالا همانند استخرهای raceway نمی باشد. در این استخرها با خروج 5 الی 10 درصد جریان از کف مقدار قابل ملاحظه ای از رسوبات بار معلق را می توان از سیستم خارج نمود و ما بعدالتفاوت آب بعد از انجام مراحل مختلف پالایش وارد سیستم آب می گردد. بازده سیستم تخلیه مضاعف وقتی است که مدفوع ماهی دستکاری نشده و سریعاً رسوب کند.
انواع دستگاههای هواده و کاربران :
در ا ستخرهای پرورش ماهی جدایی از نوع و شکل هندسی استخر، یکی از روشهای مقدماتی افزایش تولید تأمین نیاز اولیه ماهی یعنی اکسیژن می باشد در صورتیکه مقدار آب ورودی به استخرهای پرورش ماهی را نتوان تأمین نمود می توان توسط انواع دستگاههای هواده این نیاز را تأمین نمود. نکته ای که در بحث هوادهی در استخرها حائز اهمیت می باشد آن است که از چه تعداد دستگاه هواده با چه مشخصاتی در کدام نقطه از استخرها استفاده گردد.

عوامل مؤثر در تخمین نوع، تعداد و جانمایی دستگاههای هواده عبارتند از :
متوسط وزن ماهی موجود در استخر.
بیوماس ماهی در استخر.
هندسه استخر و ابعاد آن.
مقدار آب ورودی آب تازه.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی آب.
ارتفاع محل از سطح دریا.
وضعیت عمومی استخر و تراکم ماهی.
الف - وزن ماهی موجود در استخر
بررسیها نشان می دهد متوسط وزن ماهی در انتخاب نوع و مشخصات دستگاههای هواده حائز اهمیت می باشد.
چنانچه از دستگاههای هواده پروانه جریان خطی استفاده شود، باید مقدار سرعت جلوبرندگی پروفیل جریان به گونه ای باشد که مقدار پروفیل سرعت در طول مسیر جریان از حداکثر دو برابر طول ماهی بیشتر نگردد.

ب - بیوماس ماهی در استخر
یکی از عللهای عمده در تعیین تعداد و نوع دستگاههای هواده مقدار بیوماس ماهی موجود در استخر می باشد.
ماهی جهت انجام عمل متابولیسم و هضم غذا، اکسیژن موجود در استخر را مصرف نموده و CO2 را به عنوان محصول تجزیه مواد آلی توسط آبششهای خود به محیط خارج هدایت می نماید.
ماهی قزل آلا همچنین در نتیجه هضم غذا آمونیاک را به عنوان محصول نهایی متابولیسم پروتئین تولید می کند. بنابراین هرقدر مقدار بیوماس موجود در استخر افزایش یابد، از یک طرف مقدار اکسیژن موجود در استخر کاهش و از طرف دیگر مقدار CO2 و آمونیاک موجود در استخر افزایش می یابد.
با در نظر گرفتن مبحث فوق پیشنهاد می گردد که نوع، تعداد و جانمائی دستگاههای هواده در استخر به گونه ای در نظر گرفته شود که تمامی معیارهای فوق را در حد استانداردهای تعریف شده قرار گیرد.
ج - هندسه استخر و ابعاد آن
مشکل و ابعاد هندسی استخرها در انتخاب نوع، تعداد جانمائی دستگاههای هواده مؤثر می باشد. به طور مثال در استخرهای گرد و شکلهای مشابه آن به جهت جلوگیری از تغییر شکل پروفیل سرعت جریان استفاده از دستگاههای هواده مدل قارچی پیشنهاد نمی گردد. در این استخرها به دلیل عبور آب ورودی کم در پیرامون محیطی استخر، استفاده از هواده های جریانی در نزدیکی محل ورودی آب که به صورت مماس بر محیط استخر نصب شده پیشنهاد می گردد.
در خصوص استخرهای آبراهه ای Raceway استفاده از هواده های پروانه ای و یا خطی به دلیل جلوگیری از تشکیل سیکلونهای موضعی و کاهش بار معلق موجود در استخر توصیه می گردد در فاصله x.
از ورودی استخر نصب گردد. در این تیپ استخرها توصیه میگردد در فاصله بیش از 1:3 انتهایی x از هیچ مدل دستگاههای هواده استفاده نگردد.
د-مقدار آب ورودی تازه
یکی از معایارهای مهم در انتخاب نوع، تعداد و جانمایی دستگاههای هواده، مقدار آب ورودی تازه به استخرها می باشد. به طور معمول می توان بیان نمود هر چقدر مقدار آب ورودی تازه به استخر بیشتر باشد مشکلات استخرها در خصوص کنترل عواملهای حیاتی کاهش می یابد، لذا در یک منبع آبی بدون محدودیت پیشنهاد می گردد حداکثر تراکم ماهی را با ظرفیت آب ورودی با روش کنترل اکسیژنی بالانس گردد. از آنجائیکه اکثر منابع آبی مورد بهره برداری دارای دبی پائین تری نسبت به تقاضای می باشند، پیشنهاد می گردد کمبود وضعیت اکسیژنی را با در نظر گرفتن سایر عواملهایی دیگر، توسط دستگاههای هواده بالانس نمایند.
هـ - مشخصات فیزیکی و شیمیایی آب
مشخصات فیزیکی و شیمیایی آب به طور غیرمستقیم در انتخاب نوع و دستگاه های هواده تأثیر گذار می باشد. مشخصات فیزیکی در پرورش ماهی غالباً شامل کدورت، بار معلق و دمای آب می باشد در خصوص عواملهای شیمیایی، کلیه مقادیر غلظتهای مندرج در جدول استاندارد قابل ملاحظه بوده ولی بیشتر عواملهایی همچون PH، سختی کل، درجه قلیائیت، شوری، CO2 ، نیتریت و نیترات از اهمیت خاصی در استفاده از برنامه ریزی دستگاههای هواده برخورد می باشند.
و - ارتفاع از سطح دریا
موقعیت سایت از نظر ارتفاع از سطح دریا حائز اهمیت می باشد. ارتفاع به دو شکل در بحث هوادهی تأثیرگذار می باشد :
مقدار قابلیت حلالیت گازها در آب.
حداکثر عمقی که می توان هوادهی نمود.
به طور عمومی هر چه قدر ارتفاع محل مزرعه پرورش ماهی پست تر باشد میزان قابلیت حلالیت اکسیژن محلول در آب بالاتر بوده و در نتیجه مقدار اکسیژن بیشتری در واحد حجم آب در دسترس ماهی قرار خواهد گرفت.
در این شرایط امکان استفاده از تعداد کمتر دستگاههای هواده در یک مزرعه وجود خواهد داشت. مبحث دوم زمانی مطرح باشد که خواسته در عمقهای متفاوت هوادهی انجام پذیرد محاسبات نشان می دهد در مزارع پرورش ماهی که دارای تراز ارتفاعی، همسطح دریا هستند پائین تر از عمق 1 متر هوادهی انجام نشود و همچنین در ارتفاعات 1200 متر از سطح دریا در عمقهای بیشتر از 2 متر هوادهی صورت نپذیرد.
بنابراین چنانچه از پمپهای هواده پروانه ای که جریان خطی جلو برنده ایجاد می کنند، استفاده می شود جهت جریان آب به گونه ای تنظیم گردد که حبابهای جریان به عمق های بیشتر از مقدار تعریف شده نفوذ ننماید.
ز - وضعیت عمومی استخرها و تراکم ماهی
تغییرات شبانه روزی بر روی وضعیت عمومی استخرها تأثیر گذار می باشند. اگر چنانچه در استخری فیتوپلانکتون، جلبکها و ... در دیواره و بستر استخرها وجود داشته باشند، (استخرهای خاکی قزل آلا) در چنین شرایطی به دلیل تولید گاز CO2 و مصرف اکسیژن در شب توسط عوامل ذکر شده (استفاده از دستگاه های هواده) را در شب ضروری می سازد. در استخرهای بتنی قزل آلا (عمومیت بیشتری دارد) در یک مدیریت صحیح عوامل فوق ناچیز بوده و تعداد هواده بر مبنای حداکثر کمبود ظرفیت اکسیژنی در آن مقطع زمانی محاسبه و به کار می رود.
چنانچه از دستگاه های هواده پاروئی، پروانه ای یا عمودی به عنوان هواده استخر استفاده می شود پیشنهاد می گردد جهت جلوگیری از تغییرات رفتار ماهی که به استرس آن می انجامد از 50 درصد ظرفیت حداکثر تراکمی استفاده گردد. چنانچه از دستگاه های دیفیوزرها هواده همانند :
لوله های تراوا یادیفیوزرهای لوله حبابی یا بشقابی استفاده می شود. حداکثر تراکم پیشنهادی بدون استرس 75 درصد ماکزیمم ظرفیت تراکمی پیشنهاد می گردد.
انواع دستگاههای هواده :
الف - هواده پاروئی Paddle Wheel
ب - پمپهای هواده پروانه ای Propeller Aspirrator Pomp
ج - پمپهای عمودی Vertical Pomp
هـ - اسپری پمپها Pump Sprayer
و - دیفیوزرهای هواده Diffused
در هر دستگاه هواده باید مقادیر و مشخصه های ذیل به درستی تعریف شده باشد.
STOR : مقدار شدت اکسیژن قابل انتقال به آب (کیلوگرم اکسیژن در ساعت kgo2/h)
SAE : راندمان استاندارد دستگاه هواده (کیلوگرم در کیلووات ساعتkgo2/Kw/h )
مثال : دو دستگاه هواده با مشخصات زیر ارائه شده است راندمان کدامیک بیشتر است.
محاسبات نشان می دهد راندمان دستگاه A بیشتر است. بنابراین با به کار بردن دستگاه A انرژی کمتری مصرف شده تا مقدار اکسیژن مورد نیاز جبران گردد.
SAE
جهت انتخاب نوع هواده و محاسبات نیازمندیهای آنها در استخر لازم است که مقادیر STOR و SAE در شرایط عملکرد واقعی اندازه گیری شود.
تعریف راندمان واقعی دستگاه هواده (AAE)
AAE ( Actual Aeration Efficency)
هر دستگاه هواده با درنظر گرفتن مقداری دمای آب، درصد شوری DO و ورودی به دستگاه هواده دارای درصدی از راندمان خواهد بود.
تغییرات درصد شوری آب در محیط های پرورش قزل آلا غالباً کمتر از 10 گرم در لیتر می باشد در چنین شرایطی ضریب اصلاحی شوری چنانچه آب کاملاً شیرین باشد 95 درصد دارای شوری 10 ppt باشد 5/10 درصد لحاظ می گردد.
راندمان هواده های در تأمین اکسیژن موردنیاز استخرهای پرورش ماهی قزل آلا به دو عامل دیگر یعنی درجه حرارت و مقدار DO در دسترس ماهی قزل آلا بستگی دارد. در محاسبات مربوط به تعداد و محل نصب دستگاههای هواده ده سعی می گردد که دستگاه هواده در محلی نصب شود که اکسیژن در نقطه انتهائی، آستانه تحمل ماهی ( DO=6ppm ) باشد. اگر فرض شود چنین شرطی در استخر رعایت شده متوسط تغییرات راندمان دستگاه درحد 35 درصد خواهد بود.
تغییرات دمایی در میزان راندمان دستگاههای هواده مؤثر می باشد. چنانچه دمای آب حدود 5 درجه سانتی گراد باشد، ضریب اصلاحی آن حدود 4/1 و چنانچه دمای آب 20 درجه سانتی گراد باشد ضریب اصلاحی آن به 85/0 می رسد.
برگرفته شده از سایت شیلات ایران


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج