نشریه های رایگان و ناهنجاریهای فک و دهان در ماهیان قزل الای رنگین کمان پرورشی
ساعت ٩:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/٩  

نشریه های رایگان

۱-فصلنامه علوم كشاورزي و منابع طبيعي داراي رتبه علمی - پژوهشی

سال سيزدهم شماره 2 (پياپي 52)، خرداد و تير 1385

۲-ماهنامه بندر و دريا

ماهنامه سال بيست و يكم شماره 1 (پياپي 136)، مهر 1385

۳-ماهنامه دام، كشت و صنعت

ماهنامه كشاورزي
شماره 82، مهر 1385

۴-مجله تحقيقات دامپزشكي ايران

دوفصلنامه پزشكي، پيراپزشكي

سال هفتم شماره 3 (پياپي 16)، سال 1385

                                            والسلام

                       ************************************

                       *************************************

ناهنجاریهای فک و دهان در ماهیان قزل الای رنگین کمان پرورشی / دکتر علی اسدزاده منجیلی  ( 15/08/1385 )

َ
 

ناهنجاریهای مادرزادی (Congenital malformations) در ماهیان وحشی، پرورشی و همچنین اعضاء سایر گروهای مهره دار رخ می دهد. شیوع این ناهنجاریها در یک جمعیت معمولا کم بوده، و ماهیانی که به شدت مبتلا باشند معمولا در ابتدای زندگی تلف می شوند.
ناهنجاریها ممکن است نتیجه سایر مشکلات و بیماریها باشد که اساسا ریشه ژنتیکی دارند یا اینکه ممکن است نتیجه یک یا چند عامل محیطی از جمله سطوح پایین اکسیژن محلول، عدم تعادل غذایی، سوء مدیریت، اسیدی بودن اب، صدمات محیطی، فلزات سنگین و عوامل عفونی یا مواد شیمیایی تراتوژنیک (Teratogenic) مانند سم مالاشیت گرین (Malachite green) یا ارگانوفسفات ها (Organophosphates) و سایر شرایط تنش زا باشد.با این حال تاثیر بسیاری از این عوامل محیطی هنوز به اثبات نرسیده است.

شکل 1- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش



ممکن است واکنشها و تاثیرات متقابل بین این عوامل پایه ای موجب این ناهنجاریها شود به گونه ای که این پیچیدگی باعث می شود علت دقیق بسیاری از این ناهنجاریها را نتوان به یک عامل خاص نسبت داد.
بنابر این در هاله ای از ابهام باقی می ماند.


ناهنجاریهای فک و دهان عموما باعث تغییر استخوانهای کاسه چشم شده که این تغییرات باعث عیوب چشم (Ophthalmic defects) وایجاد اگزوفتالمی (بیرون زدگی کره چشم) یا کوچکی چشم خواهد شد.

ماهیانی که دارای چنین وضعیتی هستند به صورت طبیعی تغذیه می کنند اما با مقایسه با سایر ماهیان از رشد کمتری برخودار می باشند، لذا ارزش بازاری کمتری دارند.

شکل 2- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




ناهنجاریهای شدید در معاینه ظاهری قابل مشاهده است.
ناهنجاریهای ذیل در سال 1379 در استانهای مختلف کشور مشاهده شد.


1- تغییر شکل فکین Jaw deformity
تغییر شکل فکین در مرکز تکثیر و پرورش استان های لرستان، چهارمحال و بختیاری، اذربایجان غربی و فارس مشاهده شد
(شکل 2 و1) که احتمالا عوامل وراثتی عامل مولد این گونه تغییرات می باشد.این ناهنجاری ها در ماهیان مولد به شکل شدید دیده می شوند.
تشخیص این عارضه بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

شکل 3- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




2- دهان دوتایی یا مضاعف Double – mouth Deformity
دهان دوتایی یا مضاعف در 80 درصد ماهیان یکی از مزارع پرورشی استان لرستان که تخم چشم زده از مرکز تکثیر واقع در استان اذربایجان غربی وارد کرده بود مشاهده شد (شکل 3 و 4 )
حالت مشاهده شده احتمالا شامل جابه جا شدن (تغیر مکان) انتهای پائینی قوس لامی به سمت پائین و عقب به داخل شکافی در کف دهان می باشد. شکاف در کف دهان ممکن است به عنوان دهان داخلی عمل کند یا به صورت یک زائده باقی بماند.
ماهیان مشاهده شده در شرایط مناسبی بودند.

3- کوتاهی فک یا براکیگناتیا Brachygnathia
اینگونه ناهنجاریها به شکل نادر در مراکز پرورشی استانهای لرستان و فارس دیده شد.

شکل4- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


کوتاه شدن ارواره زیرین (Foreshortened maxillara) یا استخوان پیشانی (Frontal) باعث کوتاهی فک خواهد شد.(شکل 5)
تشخیص بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی لاروها همچنین به لحاظ اهمیت شکل فیزیکی غذا و مانده گاری عناصر مغذی در داخل خوراک در مراحل پخت، لازم است خوراک لاروها از کارخانجات مخصوص ابزیان تهیه شود.
این مراقبت ها در مراحل لاروی باعث افزایش ایمنی و مقاومت در برابر ضایعات ایجاد شده از اینگونه تغییرات خواهد شد.
به نظر می رسد اکثر بد شکلی های مشاهده شده مربوط به نواقص ژنتیکی مولدین باشد.
لذا برای پیشگیری از خسارت های غیر قابل جبران لازم است مولدین مراکز تکثیر مورد بررسیهای ژنتیکی و مرفولوژیک قرار گیرند و تمامی جوانب پرورش لارو و انتخاب بهترین مولد را مورد برسی قرار دهند.

شکل 5- کوتاهی فک یا براکیگناتیا در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


دکتر علی اسدزاده منجیلی
کارشناس ارشد تغذیه و بهداشت ابزیان سازمان شیلات ایران


منابع:
1-سلطانی، مهدی (1380) بیماریهای ازاد ماهیان – انتشارات دانشگاه تهران. ص 369-368.
2-Bruno D.W. and Poppe T.T.(1994) – A colour Atlase of Salmonid Disease Academic Press PP.114-115



3-Noga E J : Fish Disease:diagnosis and treatment. (1996) Mosby-Year Book Inc. PP. 242-243


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج