مطالب شيلاتی
ساعت ٦:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۳/۱/٢٩  

نقش فضولات طيور در پرورش ماهي

ابرار اقتصادي(20/5/82)   

مقدمه: پيوندهاي بين توليد طيور و ماهي ممكن است براي هر دوي آنها و همچنين سيستم پرورشي وسيع تر و سودمند باشد• هم ضايعات توليدي طيور و هم فضولات آنها مي توانند نقش مفيدي در پرورش ماهي ايفاء نمايد• اساس كار، بر اين مبني استوار است كه يوتريفيكاسيون كنترل شده در استخرهاي پرورش ماهي جهت تغذيه ماهي هاي گياه خوار و ضايعات كشتارگاهي طيور جهت تغذيه ماهي هاي گوشت خوار مورد استفاده قرار مي گيرد• مقايسه اي در مورد سيستم هاي توليد طيور از ديدگاه توانايي آنها در ارتباط با پرورش ماهي انجام شد؛ پرواربندي مدرن با سيستم هاي سنتي پرورش مقايسه و مواجه شدند•

ماهيت دفعيات در مورد اثر گونه آنها، رژيم غذايي و عمل آوري دفعيات طيور بازنگري شدند• اثرات ناخوشايند استفاده از مواد بستر در پرورش طيور، دفعات جمع آوري دفعيات و آلاينده ها مورد بحث قرار مي گيرند•استفاده از مواد دفعي طيور پرورشي براي پرورش ماهي با استفاده از كودهاي ديگر مانند كودهاي مكمل و غذاها با يكديگر مقايسه شدند•ارزش نسبي دفعيات طيور زباله خوار به تنهايي يا همراه با ساير مواد ورودي به سيستم تجزيه و تحليل گرديدند•در اين مقاله اقتصاد جاري در توليد طيور و ماهي لحاظ گرديده و همچنين فشارهاي حاكم بر سلامت عمومي و محيط زيست نيز بررسي شده اند•
ماهي هاي پرورشي در سيستم هاي نيمه متراكم آب شيرين بيشترين بخش توليد جهاني مزارع را به خود اختصاص مي دهند•(
FAO1995
) قسمت عمده اي از اين آبزي پروري در كشورهاي سريع الرشد آسيا اتفاق مي افتد، كشورهايي كه در آن واحد افزايش تقاضا براي طيور را نيز تجربه مي كنند•سيستم هاي نيمه متمركز معمولاً بر استخرهايي استوارند كه با كود حيواني بارور مي شوند و از سوي ديگر با غذاهاي مكمل ارزان مورد تغذيه قرار مي گيرند•ارتباط بين دام و ماهي مي تواند ضمن افزايش كلي شدت جريان توليد، از نيروي كار و نيازهاي آبي هر دوي ماهي و طيور استفاده اقتصادي تري نمايد•
به عنوان مثال، استخر يك هكتاري با آب راكد مي تواند مواددفعي بيش از 1500طيور را دريافت و عمل آوري نمايد همچنين از آنجايي كه ميزان دورريز و فاضلاب در اين فرآيند ناچيز است، فشارهاي ايجاد شده بر محيط زيست در حداقل ممكن خواهند بود•اهميت دفعيات طيور در آبزي پروري تقريباً در سال هاي اخير شناخته شده است•در مناطق پرورش سنتي ماهي، استفاده از كود دام هاي نشخواركننده و خوك به عنوان حاصل خيزكننده هاي استخرهاي پرورش از قبل در آسياي شرقي و چين به خوبي مورد قبول واقع شده بودند•كود طيور در هيچ سطحي استفاده نمي شد، علت آن احتمالاً اندازه كوچك و مشكلات جمع آوري آن در سطح وسيع بود

*********************************************************************

نتايج چند پايان‌نامه تحصيلي در مورد آرتمياي درياچه اروميه
ارزش غذايي فرآورده‌هاي مختلف آرتميا مشخص شد
 
خبرگزاري دانشجويان ايران - ايران - اروميه
استان آذربايجان غربي
درياچه اروميه بزرگترين زيستگاه طبيعي آرتميا در دنياست.
به گزارش سرويس پايان‌نامه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آرتمياي درياچه اروميه يكي از هفت گونه آرتمياي دو جنسي شناخته شده مي‌باشد كه Artemia urmiana ناميده مي‌شود.
آرتميا سخت پوست كوچك و ظريفي است كه به زندگي در آبهاي بسيار شور سازش حاصل كرده است و داراي موارد كاربرد بسيار متنوعي است، استفاده از اشكال مختلف آرتميا در آبزي پروري از مهمترين كاربردهاي آن مي‌باشد.

بر اساس پايان نامه تحصيلي “غزاله ادهمي” فارغ التحصيل دكتراي عمومي دامپزشكي دانشگاه اروميه براي تعيين ارزش غذايي فرآورده‌هاي مختلف آرتميا مشخص شد، ميانگين چربي كل بدست آمده در اين مطالعه، بيومس خشك ‌‌٩/١٣ درصد، اينسايل ‌‌٣/١ درصد، پودر خشك ‌‌١٠ درصد، ناپليوس خشك ‌‌٥/١٢ درصد،‌ناپليوس منجمد ‌‌٤/١١ درصد، سيليست دكسپوله خشك ‌‌٠٦/١٤ و منجمد ‌‌١٤/١٤ درصد بوده است.
وي در پايان نتيجه گرفته است بالا بودن مقادير اسيد چرب (‌‌٣- n)،‌‌١٨:3 و بالعكس پائين بودن اسيد چرب (‌‌٣ - n)،‌‌٢٠:5 نشان مي‌دهد كه آرتميا اروميانا جزو تيپ‌هاي آب شيرين است.
به گزارش ايسنا، در پايان نامه تحصيلي ديگري در اين مورد رضايي، ميانگين كل چربي در ناپليوس آرتمياي درياچه اروميه از ايستگاههاي متفاوت و ماههاي مختلف فصل صيد برابر ‌‌٤٥/١٥ در وزن خشك بدست آورد.
وي در پايان نامه تحصيلي خود آورده است: در آناليز اسيدهاي چرب نمونه‌هاي مختلف آن بر خلاف نتايج كارهاي قبلي مقادير بسيار خوبي از EPA يافت شد. (بالاتر از ‌‌٦ درصد در اغلب نمونه‌ها) همانند اغلب سويه‌هاي جغرافيايي آرتميا ميزان EPA در بين نمونه‌هاي مختلف ناپليوس اين سويه نيز كه مربوط به مناطق و زمانهاي صيد متفاوتي بودند تغييرات مشخصي را نشان داد.

حسن مكري زاده،نيز در پايان نامه تحصيلي خود به مطالعه و شناسايي قارچهاي آلوده كننده تخم مقاوم آرتميا اورميانا پرداخته است.
وي براي اين منظور در پنج نوبت نمونه گيري انجام داده و بعد از كشت در محيط S.D.A اقدام به بررسي ماكروسكوپي و ميكروسكوپي قارچهاي رشد يافته كرده است.
قارچهاي عمده‌اي را كه در اين تحقيق شناسايي شده‌اند شامل پني سيليوم، رودوتورولا، آسپرژيلوس (نوميگاتوس، نيجر و ساير گونه‌ها)، اسكولاريوپسيس، هلمنتوسپوريوم، آلترناريا، اپي كوكوم، آئروبازيديوم.

همچنين دانشجوي ديگر فارغ التحصيل دكتراي عمومي دانشگاه آزاد اسلامي اروميه نتيجه گرفته است كه با روش غني سازي ميزان اسيدهاي چرب از ‌‌٩٢/١٥ درصد تا ‌‌٨٠/١٩ درصد و ميزان DHA از ‌‌٥٥ درصد تا ‌‌٧٠/٧ درصد افزياش يافته است.
وي در اين كار تحقيقاتي كامل و پوسته زدايي شده آرتميا توسط روغن ماهي غني سازي شده و هدف از اين كار افزايش ميزان اسيدهاي چرب EPA و DHA در آن بود.
عمل غني سازي با غلظتهاي مختلف روغن ماهي به مدت ‌‌١ ، ‌‌٣ و ‌‌٢٤ ساعت انجام گرديد و پس از غني سازي چربي آنها توسط اتر جدا شده و به كمك KOH الكلي و هپتان به متيل استرها اسيدهاي چرب تبديل گرديد.
گفتني است درياچه اروميه با بيش از ‌‌٥٥٠٠ كيلومتر مربع وسعت كه در شمال غربي ايران واقع شده يكي از وسيع ترين زيستگاه‌هاي طبيعي آرتميا در دنياست. آرتمياي درياچه اروميه براي اولين بار توسط گانتر Gunther در سال ‌‌١٨٩٩ گزارش گرديد و توسط كلارك و بوون Clark & Bowen در سال ‌‌١٩٧٥ تحت عنوان آرتميا اروميانا نامگذاري شد.
**************************************************************
 از PH استخرهاي خود بيشتر بدانيم

 

ميزان PH درمنابع آبهاي طبيعي كه تحت تأثير فعاليت بيولوژيك شديد قرار ندارندبندرت بالاتر از 5/8قرار ميگيرداما در استخرهاي پرورش ماهي وميگواين مقدار ممكن است به 9ياحتي بالاتر از آن نيز برسد.در اين PH افزايش آمونياك غير يونيزه در آب قادر است حالتي سمّي ايجاد نمايد كه اين عدم تعادل شيميائي در محيط ميتواند كشنده باشد.بااينكه مشاهده سطوح بالاي PH  در استخرهاي پرورش چندان غيرمعمول نيست اما بسياري از پرورش دهندگان توجه چنداني به علّت ياروش مقابله با آن نمينمايند.

دي اكسيد كربن:

دي اكسيد كربن در پروسه فتوسنتزدر گياهان سبز بعنوان يك جزء بنيادين ودر فرآيند تنفس يك محصول فرعي محسوب ميگردد.

اين ماده در آب طي يك واكنش اسيدي ايجاد يونهاي هيدروژن وبيكربنات مينمايد.

در فتوسنتز ،كربن موجود در اين مولكول به كربن آلي بكاررفته در ساختمان قند تبديل شده واكسيژن مولكولي آزاد ميشود.در تنفس ،قند(كربوهيدرات)اكسيده شده وبه آب ودي اكسيدكربن تبديل ميگردد.

فيتوپلانكتون:

در ساعات آفتابي روز زي شناوران گياهي(فيتوپلانكتونهاي)موجود در استخرهاي پرورش دي اكسيد كربن را طي پروسه فتوسنتز سريعتر از روند تنفس خود وديگر موجودات آبزي جذب واز محيط آب خارج ميسازند.در هنگام شب ،فتوسنتزبدليل فقدان نور متوقف ميگرددولي تنفس هنوز ادامه دارد وبه همين دليل تراكم دي اكسيد كربن افزايش مي يابد.در نتيجه PH آب استخر در طول روز افزايش وهنگام شب كاهش پيدامينمايد.در بسياري موارد اختلافPH صبح وعصر ميتواند 2واحد ياحتي بيش از آن باشد.

بيكربنات وقليائيت:


بيكربنات كه منشأ اصلي قليائيت در اكثر منابع آبهاي طبيعي بشمار ميرود بعنوان عاملي جهت ايجاد

 

خاصيت بافري در مقابل تغييرات PH آب محسوب ميگردد .آبهائي كه قليائيت آنها كمتر است معمولاً  PH پائينتري دارند.

بااينحال در استخرهاي پرورش آبزيان ميزان افزايشPH بعداز ظهر در استخرهاي با قليائيت بالا،كمتر است كه اين مسئله را ميتوان به اثر بافري ايجاد شده توسط بيكربنات مرتبط نمود.بااين وجودحتي استخرهائي كه آب آنها داراي خاصيت بافري مناسبي نيز باشد،ممكن است به PH 9ياحتي بالاتر نيز در زماني كه بلوم پلانكتوني متراكم بروز ميكند برخورد نمائيم.

شرايط بروز PH بالا:

دووضعيت خاص ممكن است به PH بالا بيانجامد.در استخرهاي جديد يا در ابتداي فصل در استخرهائي كه چند روز در آنها مرحله خشك شدن انجام شده است ،بدليل پائين بودن ميزان مواد آلي فعال در رسوبات بستر ونيز آب ،PH بالا مشاهده ميشود.

تحت چنين شرايطي باكتريهاي هتروترف دي اكسيد ناچيزي توليدمينمايند.مواد مغذي كه پرورش دهندگان در ابتداي فصل به استخر مي افزايند تا موجب رشد فيتو پلانكتونها شوند ،باعث ميشود تا دي اكسيد كربن به سرعت از آب گرفته شده و PH  افزايش يابد.چون جمعيت پلانكتوني ونيز باكتريهاي هتروتروف قادر نيستند باهمان سرعت جذب دي اكسيد كربن ،آنرا به محيط باز گردانند،در اين مدت همواره با كاهش ميزان كلي دي اكسيد كربن مواجه خواهيم بود.همين مسئله به افزايش PH  منجر ميگردد.در اين زمان PH بعداز ظهر حتي ميتواند به بالاتر از 5/9 نيز رسيده ودر هنگام شب نيز بالاتر از 9باقي بماند.

وضعيت ديگر كه مسبب افزايش PH  خواهد بود،مربوط به آبهائي است كه آلكالينيتي بالا وميزان كلسيم پائيني داشته باشند.

وقتي PH به 3/8 افزايش مي يابد،دي اكسيد كربن آزاد  آب مصرف شده وگياهان آبزي براي تأمين كربن مورد نياز خود شروع به استفاده از بيكربنات مينمايند.بخشي از كربنات حاصل از اين فعاليت هيدروليز شده وميزان يون هيدروكسيدرا در آب افزايش ميدهدكه همين سبب افزايش PH ميشود.

در آبهائي كه غلظت يون كلسيم در آنها مناسب است ،اين يونها با كربنات واكنش نشان داده ،توليد بيكربنات كلسيم ميكنند كه چون حلاليت مولكول آن ناچيز است رسوب مينمايد.در آبهائي با غلظت پائين يون كلسيم ،براثر فقدان چنين روندي ،ممكن است

بتدريج باافزايش ميزان بيكربنات آب ،PH حتي به بالاتر از 10نيز برسد.

روش مقابله:

بمنظور كنترل PH  در استخرهاي آبزي پروري ميتوان چندين شيوه مطمئن را بكاربرد.

استفاده از آهك كشاورزي:

براي استخرهائي كه آلكالينيتي آنهاپائين تر از 50ميلي گرم درليتر ويا PH  بستر آنها زير 7باشدبايستي ازآهك كشاورزي استفاده نمود.كاربرد اين ماده ،آلكالينيتي تام را بهبود بخشيده وظرفيت بافري آب را افزايش ميدهد.

 

 

استفاده از مواد آلي:

مواد آلي را ميتوان بمنظور تحريك جمعيت باكتريهاي هتروتروف بكاربرد تا دي اكسيد كربن ،آزاد شده وPH افزايش يابد.البته در اين روش ميبايست نسبت به كاهش اكسيژن محلول مراقب بود.

استفاده ازژيپس وكلريد كلسيم:

ازسولفات كلسيم كه ژيپس نيز ناميده ميشود ،ميتوان بمنظور افزايش يون كلسيم آب استفاده كرد تا ضمن رسوبدهي يون بيكربنات ،موجب كاهش PH‌ استخر گردد.فرمول اين واكنش بصورت زير است:

            2 × (CaCo3)(mg/lit)سختي آب (CaCo3)(mg/lit)-آلكالينيتي تام GYPSUM(mg/lit)=

كلريد كلسيم را ميتوان جايگزين ژيپس نمود .هيچيك از دوماده فوق حلاليت بالائي در آب شور از خود نشان نميدهند.

كاربرد آلوم واسيد سولفوريك:

بعضي از مديران مزارع جهت كاهش PH  از آلوم(سولفات آمونيوم) كه در آب توليد اسيد سولفوريك مينمايدويااز اسيد سولفوريك بطور مستقيم استفاده ميكنند.در اين خصوص بايستي براي پرهيز از كاهش بيش از حد PH ،مراقب بكارگيري صحيح اسيد سولفوريك بود.

بكارگيري رنگها(ي كلوئيدي)  و تعويض آب:

رنگ يا گل كلوئيدي نيز بعضاً در استخرهاي كوچك بكاربرده ميشود تا باافزايش كدورت آب و محدود نمودن ميزان دسترسي به نور براي فتوسنتز ،مانع افزايش PH در ساعات روز گردد.

بااينحال اغلب تعويض آب تنها روش مؤثر وعملي در پائين آوردن PH در مواقع اضطراري است .

اندازه گيري PH :

بهترين روش اندازه گيري PH استفاده از PH مترهاي استاندارد ياالكترودهاي شيشه اي است. PH‌مترهاي كوچك جيبي نيز معمولاً نشاندهنده تخمين نسبتاً دقيقي از PH ميباشند. كيتهاي تست اندازه گيري PH معمولاً 0.5تا1واحد ميزان آن را بالاتر از حد واقعي نشان ميدهند.

براي تعيين PH لازم است اندازه گيري در هنگام طلوع آفتاب وقتي PH در پائين ترين حد خود باشد ونيز در اواسط بعداز ظهر در زمان بالاترين PH  انجام دهيم.

ميزان PH  در نزديكي سطح آب معمولاً بالاترين ودر نزديكي بستر پائين ترين مقدار را دارد .نمونه هاي تست PH بايستي فوراً اندازه گيري شوند چراكه PH بسرعت در نمونه هاي نگهداري شده تغيير مينمايد.

نتيجه گيري:

براي مديران مزارع پرورش دانستن اينكه PH بعداز ظهر در سطح آب استخر غالباً در محدوده بين 5/8تا5/9است اهميت فراوان دارد.اين مسئله طبيعي است ومعمولاً مشكلي ايجاد نميكند.PH بالا تنها اگر هنگام بعداز ظهر از 5/9فراتر رودوهنگام شب نيز در همان محدوده باقي بماند مسئله ساز خواهد بود.

راهكارهاي مختلفي براي كنترل PH در استخرهاي آبزي پروري بكارگرفته ميشودكه شامل استفاده از آهك كشاورزي ،مواد- آلي،ژيپس ،آلوم ورنگهاي كلوئيدي است.وقتي افزايش  ميزان PH به سطح آب محدود گردد،ماهي يا ميگو در استخر ميتواند باشنا كردن در عمقهاي بالاتر خودرااز معرض خطر دور نگهدارد.

**************************************************************

 


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج