خيار دريايي و كاربرد هاي آن
ساعت ۳:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/٧/٦  

خيار دريايي و كاربرد هاي آن

خيار دريايي گروه بزرگي از آبزيان را تشكيل مي دهد و از نظر رده بندي جزء راسته خارپوستان و رده خياران دريايي است . اين جاندار بدني چرم مانند دارد و بيشتر در كف درياها زندگي مي كند و نامگذاري آن به خاطر شكل خيار مانند آن است .
خيار دريايي حيوان خزنده اي است كه به آساني روي گل سنگها يا صخره ها مي خزد و تكه هاي غذا را توسط مايع چسبناكي كه از دستهايش ترشح مي شود از محيط اطراف خود جمع كرده و مصرف مي كند . بيش از 1400 گونه خيار دريايي شناسايي شده كه جزء سه خانواده مهم هستند .
- Holothuriidae
- Stichopotidae
- Cucumariidae
جنسهاي اين خانواده عبارتند از :
- Holothuria
- Stichopus
- Cucumaria
پراكنش اين گونه ها بيشتر در مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري مي باشد و حدود 28 گونه از اين آبزي خوراكي هستند كه در سواحل سيستان و بلوچستان ايران بيشتر گونه Holothuria موجود مي باشد .
خيار دريايي گونه آبزي با ارزشي است كه علاوه بر برخورداري از پروتيين كافي و ارزش غذايي بالا ( پروتئين 55 % - چربي 2% ) در درمان بسياري از بيماريها و صنعت دارو سازي مورد استفاده قرار مي گيرد .
خيار دريايي در كشورهاي جنوب شرقي آسيا از جمله چين ، تايوان ، تايلند ، اندونزي ، كره ، فيليپين و ديگر كشورهاي شرق آسيا از اهميت خاصي برخوردار است .
در بين اين كشورها چين به عنوان بزرگترين توليد كننده ، مصرف كننده و وارد كننده خيار دريايي به شمار مي رود . در طب سنتي اين كشور ، از خيار دريايي براي تسويه خون ، درمان بيماريهاي كليوي و نيز بيماريهاي پوستي استفاده مي شود . مصرف ساليانه اين آبزي در كشور چين 12000 – 10000 تن وزن خشك شده آن است .
اين محصول به دو صورت تازه و خشك شده ، فرآوري و مصرف مي شود و در چين يكي از محبوب ترين غذاهاي دريايي محسوب مي شود .
از آنجا كه اين آبزي با ارزش از طرفداران زيادي برخوردار مي باشد ، روي آوردن به صنعت تكثير و پرورش آن به صورت تك گونه اي و يا چند گونه اي با ساير آبزيان انكار ناپذير مي باشد .
از اين رو بسياري از كشورهاي فوق الذكر در امر تكثير و پرورش آن داراي تجربيات ، قدمت و سابقه اي چندين ساله مي باشند لذا با توجه به موارد فوق و دلايل ذيل روي آوردن به صنعت تكثير و پرورش اين آبزي مي تواند اقتصادي بوده ضمن توليد يك محصول جديد به صنعت ورشكسته تكثير و پرورش ميگو كمك نمايد .
ارز آوري بودن آن ( هر كيلو گرم 8/2 دلار )
–استفاده از غذاهاي ارزان قيمت در صنعت پرورش آن ( ديتريتها ) تنوع گونه اي و رشد نسبتا" سريع آن
– استفاده از آن در خوراك و دارو سازي
–تراكم پذير بودن آن
–سموم به دست آمده از دستگاه ايمني خيار دريايي داراي خواص ضد ويروسي ، ضد تومور و ضد بارداري است
–وجود ذخاير قابل توجه در سواحل جنوبي كشورمان
–تكثير آسان و كم هزينه آن
–امكان كشت و پرورش آن با ساير آبزيان ديگر از جمله ميگو
–كاهش بار آلي بستر محيط استخر ( در پرورش با ميگو ) به واسطه تغذيه از مواد آلي و پسماند هاي غذايي به جاي مانده از ميگو باعث افزايش كيفيت محصول
– دامنه تحمل رنج وسيعي از تغييرات فاكتورهاي آب از جمله شوري و دما
مشخصات ظاهري :
- بدن لوله اي شكل ، كه طول آن 20 تا 40 سانتي متر و عرض آن 3 تا 6 سانتي متر مي باشد .
- بدن در برش عرضي چهار گوش است ، قسمت شكمي صاف بوده و پاهاي لوله اي شكل در سه رديف طولي نامنظم روي آن قرار گرفته است .
- پشت آن بر آمده و در 4 تا 6 رديف داراي برجستگيهاي كوچك نامنظم مي باشد .
- دهان قدامي و و متمايل به پشت است .
- يك ناحيه بر آمده در پشت دهان به نام گونوفر ( منفذ تناسلي ) وجود دارد .
ارزش غذايي :
چين يكي از ابتدايي ترين كشورهايي است كه خيار دريايي در آن به مصرف رسيده است. خيار دريايي به عنوان غذايي با درصد پروتئين بالا فاقد كلسترول شناخته شده است .
همچنين غذايي مقوي و نيرو بخش مي باشد . بر اساس آناليز آزمايشگاهي در صد گرم وزن بدن خيار دريايي از گونه Stichopus japanicus 76 % آب ، 21% پروتئين ، 3/0 % چربي ، 1 % كربوهيدرات ، 1/1 % خاكستر ، 118 ميلي گرم كلسيم ، 22 ميلي گرم فسفر و 4/1 ميلي گرم آهن ديده مي شود .
در هر كيلو گرم وزن خشك خيار دريايي گونه Stichopus japanicus 6 گرم يد موجود مي باشد . محتويات روده آن شامل 49/72 % آب ، 86/8 % پروتئين خام ، 68/2 % چربي و 78/15 % خاكستر است .
ارزش دارويي :
در كشور چين و از زمان پادشاهان سلسله Ming از خيار دريايي به عنوان دارويي مفيد و موثر استفاده مي كردند . خيار دريايي گونه Stichopus japanicus در درمان بيماريهاي كليوي ، يبوست ، سل ريوي ، كم خوني ، ديابت و ... موثر است .
احشاء آن در درمان صرع و روده آن التيام بخش دردهاي معده و زخم اثني عشر است.
طبق تحقيق پزشكي به عمل آمده بافتهاي پيوندي ، پوست ، غشاء حفره بدن و كوريوم داخلي غده لوله اي خيار دريايي گونه Stichopus japanicus داراي تركيبات موكوپلي ساكاريد مي باشد كه مي تواند تاثير زيادي روي رشد ، بهبود بيماري التهاب ، شكل استخوان بندي ، پيش گيري از پير شدگي بافتها و بيماري تصلب شراين داشته باشد .
به علاوه موكوپلي ساكاريد اثر گسترده ضد سرطان دارد .
به نظر مي رسد تزريق داخل وريدي يا داخل بطني اين دارو تومورهاي 180 S و s 37 كه به صورت آزمايشي در بدن قرار گرفته را تحت تاثير قرار مي دهد .
آن همچنين در يك زمان اثرات شديدي روي بافتهاي جانبي خود دارد .
هولوتوكسين استخراج شده از خيار دريايي اثر آنتي مايسين دارد ( ضد آماسهاي عصبي ) ، همچنين اين دارو مي تواند با غلظت 25 – 25/6 ( ميكروگرم درميلي ليتر ) مي تواند روي قارچها هم اثر منفي داشته باشد . بنابر اين گونه هاي شناسايي شده كه همانند گونه Stichopus japanicus داراي خواص دارويي هستند عبارتند :
- St.varegatus
St.chloronotus-
St. thelenota ananas jeager-
St. bohadschia arugus jea

محمد ذوالفقاری کارشناس تکثیر میگو اداره کل تکثیرو پرورش میگو و سایر آبزیان
منبع:
http://www.fao.org/docrep/field/003/AB729E/AB729E02.htmgar- #pa2ch2


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج