ساعت ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٤/٩/٢٢  

شناساندن (معرفی) ماهی دم شمشیری یا سورد تیل فیش

فريد امامی 

 

ماهی دم شمشیری نر وحشی

 

سیستماتیک

 

ماهی دم شمشیری در راسته    Cyprinodontiformes یا کپور ماهیان دندان دار   و خانواده Poeciliidae  و زیر خانواده  Poeciliinae   قرار دارد.

 

مفهوم نام ماهی

 

نام علمی این ماهی   Xiphophorus  hellerii  می باشد.

 

این ماهی را در زبان انگلیسی  swordtail   یا سورد تیل می نامند که از دو واژه تشکیل شده :

واژه اول  sword (سورد تلفظ میشود) است که  معنای شمشیر می دهد و واژه دوم  tail   (تیل تلفظ می شود مانند سیل  ) میباشد  که به معنای دم است.

 

اکثرا عقیده دارند که , به علت دارا بودن دنباله دراز در بخش پایینی باله دمی در ماهی نر , این ماهی  به این اسم نامیده می شود.

ولی عده ای هم دارا بودن گونوپودیم یا پای تناسلی در این ماهی را علت نامگذاری اش می دانند و نه باله دمی درازش را.

 

نکته بسیار جالبی که باید برای شما بازگو کنم معنای اسم علمی این ماهی است.

همانطور که در یادداشت پیشین گفتم هر نام علمی معنایی دارد و بی دلیل مرسوم نشده است.

 

 xiphos  به يونانی يعنی شمشير يا sword و pherein به يونانی يعنی حمل کردن يا     to carry .که در کل يعنی ماهيی که با خودش شمشير حمل ميکند.

و  hellerii که نام گونه اين ماهی است به افتخار کارل هلر که اولين بار اين ماهی را توصيف کرد گذاشته شده.

 

 

ویژگی ها , پراکنش و زیستگاه

 

بخشی از جنوب آمریکای شمالی , مرکزی و جنوبی ؛ مرکز تجمع ماهیان زنده زا میباشد.

ماهی دم شمشیری زنده زا و بومی شرق مکزیک است .

 

برای اولین بار در سال 1909 آن را به اروپا برده اند و بعد از آن به روسیه وارد کرده اند.

 رنگ طبیعی و اصلی این ماهی سبز است .

ماهی دم شمشیری یک ماهی همه چیز خوار  است یعنی هم خوراکهای گیاهی را می خورد و هم گوشتی را.

دهان این ماهی فوقانی است و به وی امکان خوردن حشرات سطح آب و تخم آنها را می دهد.

نر این ماهی معمولا به بیرون از آب میپرد که علت این رفتارش هنوز به خوبی مشخص نیست ( شاید استرسها و یا شکار پشه ها دلیلش باشد) .

مثل سایر گونه های این خانواده نر ها از ماده ها کوچک تر و کشیده تر می باشند.

بهتر است در هر آبزی دان یک نر بیشتر نباشد تا با هم درگیر نشوند.

گاهی دم شمشیری دنبال ماهی های دیگر آبزی دان می کند که این کار نوعی بازی است و لازم نیست نگران باشید.

 

هماوری این ماهی معمولا حدود 80 است ولی در شرایط بهینه به 200 عدد هم میرسد . (یعنی در شرایط بهینه 200 تا بچه میزاید).

ماهی دم شمشیری در سن 6 ماهگی بالغ شده(زمانی که طولش 2 اینچ است) و پس از آن در هر 30 تا 40 روز یکبار می تواند زایمان کند(بسته به شرایط دمایی و نوری و غذایی و ...).

پس از زایمان باید ماهی ماده را از نوزادان جدا کرد زیرا بخشی از آنها را می خورد.( چرا؟)

ماهی دم شمشيری با ماهی پلاتی جفت می شود و گزارشهايی از جفت شدن آن با ماهی مولی هم در دست است.

 

             جنین سوردتیل

 

             نوزاد سورد تیل

 

 مورد پسند این ماهی7 تا 5/8 است.p.H  

دم شمشیری نسبت به تغییرات دما حساس است و مخصوصا سرد شدن ناگهانی دما اگر باعث مرگ وی نگردد ممکن است در این ماهی ایجاد نوعی ناراحتی کند (مثل فلج شدن یا کج شدن ستون فقرات) که تا آخر عمر بهبودی نیابد .

حرارت مورد پسند آنها 22 تا حدود  28 درجه سانتی گراد است.

 

تعداد دیپلوئید کرومزومهای این ماهی  48 است.

  

    شکل بیماری دم خوره در دم شمشیری

 

منحنی رشد در ماهی دم شمشیری

 

ویژگی بسیار جالب و عجیبی در ماهی دم شمشیری وجود دارد و آن این است که برعکس بیشتر ماهی ها , منحنی رشد این ماهی مانند منحنی رشد انسان , به صورت سیگموئید ( یعنی مثل حرف s  ) است. و این بدان معناست که این ماهی پس از مدتی که رشد کرد دیگر رشد نمی کند و بزرگتر نمی شود تا آنکه بمیرد.

 و معمولا در نر ها پس از اینکه دمشان (شمشیر شان) شکل گرفت ؛ رشد هم متوقف می شود . پس برای به دست آوردن نر های بزرگ می بایست هنگامی که ماهیها کوچک هستند و دم آنها شکل نگرفته به خوبی آنها را تغذیه کرد.

 

         دو شمشیری سیاه

 

آیا دم شمشیری ها تغییر جنسیت می دهند؟

 

مطلب نادرستی در برخی کتابهای فارسی(عایلی , 1370) در مورد تغییر جنسیت ماهی دم شمشیری نوشته شده یعنی ماهی ماده به نر تبدیل گشته و ماده های دیگر را بارور می کند و از این شایعات.

این مطلب کاملا پوچ و بی پایه است و نادرست بودن آن در یکی از شماره های مجله  معروف تی . اف . اچ (          ) در چهارچوب یک پروژه تحقیقاتی شرح داده شده است.(این مجله را من دارم و می توانم شماره آن را برای علاقه مندان اعلام کنم.)

 

تلفظ نام انگلیسی دم شمشیری و شکوه ای بی پایان

 

متاسفانه بی توجهی و بی فرهنگی و بی سوادی باعث شده که ماهی سورد تیل با نامهای عجیب و غریبی در ایران نامیده شود از جمله سوارتر و سوارتیل و ...

 

اینجانب روزی به یک آکواریوم فروشی رفته بودم و به فروشنده گفتم ماهی دم شمشیری دارید؟ و او در پاسخ گفت نه ولی سوارتیل دارم ؟!؟!؟!؟!؟!؟!

و شاید علت اصلی آن  این است که در کلمه شمشیر یا سورد به انگلیسی یک حرف دبل یو (  w  ) وجود دارد که تلفظ نمی شود.

حتی استاد دکتر حسین عمادی هم در مقدمه کتابشان(آکوآریوم ماهیهای آبهای شیرین) به این مطلب اشاره کرده اندکه متن کامل آن را در زير می آورم:

 

( علت انتخاب ِيا ساختن واژه فارسِي بمنظور راِيج ساختن نام ماهِي ها بازبان فارسِي و جلوگِيرِي از به کاربردن واژه هاِي خارجِي و بخصوص واژه هاِي نادرست است .براِي مثال اکثرافراد ماهِي دم شمشِيرِي را سوآرتر مي نامند در صورتِي که اسم معمولِي اِين ماهِي به زبان انگلِيسِي سوردتِيل Sword Tail ، ِيعنِي دم شمشِيرِي است و سوردتِيل در اثر تلفظ غِيرصحِيح به سوآرتر تبدِيل و متاسفانه مصطلح شده است .برخِي از ماهِي ها فاقد اسم معمولِي معني دار و برخِي دِيگر به طور کلِي فاقد اسم معمولِي هستند .براِي ماهِياني که اسم معمولِي آنها فاقد معنِي است همان نام مصطلح به کار رفته و براِي ماهي هاي فاقد اسم معمولِي ، اسم جنس ِيا اسم گونه آن استعمال گردِيده است .)

 

             برای شنيدن تلفظ صحيح اينجا را کليک کنيد.


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج