پرورش ماهی بس دریائی و تیلاپیا
ساعت ۱٠:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/٢٤  

پرورش ماهی بس دریائی - شقایق نوروزی  ( 09/05/1385 )-کارشناس اداره کل آموزش و ترویج

 

پرورش تیلاپیا - ترجمه شقایق نوروزی  ( 24/10/1384 )-کارشناس اداره کل آموزش و ترویج

 


کلمات کلیدی:
 
فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی در پرورش ماهیان دریایی
ساعت ۱٠:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/٢٤  

فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی در پرورش ماهیان دریایی / لاله رومیانی : کارشناس ارشد شیلات  ( 17/08/1385 )


کلمات کلیدی:
 
روشهای عملی در بیوتکنولوژی آبزیان
ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

روشهای عملی در بیوتکنولوژی آبزیان / شهروز قاسمی کارشناس اداره کل صید  ( 20/03/1385 )

 

 

پیوست۱


کلمات کلیدی:
 
مدیریت کیفیت آب در استخرهای پرورش میگو
ساعت ۸:۱٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

مدیریت کیفیت آب در استخرهای پرورش میگو - مترجم : علی محمد یاری  ( 01/05/1385 )

نویسنده: Benoit Hillion

پیوست۱


کلمات کلیدی:
 
طراحی و ساخت نوع جدیدی از انکباتور در تکثیر مصنوعی ماهیان خاویاری
ساعت ۸:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

 

طراحی و ساخت نوع جدیدی از انکباتور در تکثیر مصنوعی ماهیان خاویاری / مهندس هادی برادران طهوری  ( 07/04/1385 )


کلمات کلیدی:
 
آشنايی با خانواده دلفين ها
ساعت ٧:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

آشنايی با خانواده دلفين ها / تاليف و ترجمه مهندس هانيه همايونی  ( 27/03/1385 )

چكيده:
مطالب اين مقاله مجموعه اي از اطلاعات در زمينه خانواده دلفين ها مي باشد و در بر گيرنده كلياتي پيرامون رده بندي ، فيزيولوژي ، بيولوژي ، رقتارهاي آنها و معرفي بعضي گونه هاي اين خانواده و بخصوص كونه هايي كه در خليج فارس يافت مي شوند و افسانه ها و اسطوره هاي مربوط به دلفين ها ارائه گرديده است.

مقدمه:

در اولين نگاه يك دلفين بسيار شبيه يك ماهي مي‌باشد. اما دلفين‌ها همانند ما پستاندار هستند، خونگرم (homoeothermic) بوده و به بچه‌هاي خود شير مي‌دهند.
فيلسوف بزرگ يوناني ارسطو 2400 سال قبل وال‌ها را جزء پستانداران معرف كرد، ارسطو حتي دريافته بود كه وال‌ها به بچه‌هاي خود شير مي‌دهند و از هوا تنفس مي‌كنند
اجداد دلفين ها و بطور كلي والها پستانداراني شبيه كفتار بنام mesonychids ( از دسته زوج ثمان ) بودند ، آنها مصب ها را تحت تسلط خود درآوردند.
شباهت زيادي بين جمجمه كشف شده از: Prosqualodon dovidi كه 25 ميليون سال پيش زندگي مي‌كرده و با جمجمه يك دلفين امروزي وجود دارد. سوراخ بيني davidi در بالاي سرشان مي باشد وجود دندان (homodont) هستند.
Order: cetacea
Sub order: odontoceti
Family: delphinidae
مانند؛ نهنگ قاتل (orca)، نهنگ خلبان (pilet whale) و دلفين‌ها.
Dolphins:
گروه معيني از cetaceas نام‌شان از لغت يوناني Ketos به معني هيولاهای دريايي گرفته شده شامل دلفين‌ها و يورپويزها مي‌باشند. خانواده دلفين‌ها با 17 جنس و 36 گونه بزرگترين خانواده وال‌ها بوده كه در همه اقيانوس‌ها به جز آبهاي سرد اقيانوس منجمد شمالي و جنوبي زندگي مي‌كنند.
يك جفت اندام پيشين پارويي (Flipper) داشته اما فاقد اندام‌هاي عقبي‌اند. دلفين‌ها شناگران پر قدرتي هستند، بدن دوكي و دم لنگري قوي كه با حركات رو به بالا و پايين دم خود شنا مي‌كنند.
اين حركات نيرويي را توليد كرده كه به يك باره شتاب زيادي مي‌يابند و سرعت آنها گاهي به km/h40 مي‌رسد در ميان وال‌ها دلفين‌ها باله پشتي كاملاً مشخصي دارند و در اين ميان دلفين‌هاي رودخانه‌اي به جاي باله پوششي كوژ دارند تفاوت جالب؛ شايد در فاصله دور دلفين‌ها و كوسه‌ها تقريباً مشابه هم باشند اما شكل دم دلفين‌ها و به طوركلي نهنگ‌ها مسطح بوده و حركت دم رو به بالا و پايين است در حالي كه دم كوسه ماهي‌ها عمودي و مانند ساير ماهي‌ها حركت باله دمي آنها به صورت جانبي است.
در جمجمه دلفين‌ها منقار كاملاً مشخص مي‌باشد و همه دلفين‌ها به استثناي Risso’s منقار دارند. استخوان بيني پيش فكي و فكي تا حدودي نامتقارن هستند و در هر فك تعداد زيادي دندان كوچك و نوك تيز وجود دارد كه تعداد آنها در هر نيمه فك 40 تا 50 عدد مي‌باشد و در فك بالا معمولاً تعداد دندان‌ها بيشتر است و در بعضي گونه‌ها تعداد دندان‌ها به 260 عدد نيز مي‌رسد. فاقد مينا است و به آنها جور دندان يا همودونت می گويند.
تعداد دندان‌ها و تيزي آنها دلفين‌ها را براي تغذيه از ماهي‌ها سازگار ساخته و دندان‌هاي دلفين‌ها براي جويدن طراحي نشده‌اند و آنها با ضربه زبان خود ماهي را درسته قورت مي‌دهند.
دلفين‌ها گروهي زندگي مي‌كنند و گله‌هاي بزرگي از آنها براي شكار ماهي دور از ساحل و گاهي در نزديكي ساحل ديده مي‌شود. مراسم شكارشان بسيار ديدني است.
دلفين‌ها در مسير امواج به دور گله‌هاي ساردين حلقه زده و يكي از آنها ماهي‌ها را به طرف بقيه مي‌فرستند و سپس جاي خود را با ديگري عوض مي‌كند. ماهي‌ها به هوا پريده و درست به دهان دلفين‌ها مي‌افتند مراسم شكار در پايان مد خاتمه مي‌يابد. پوست دلفين‌ها صاف و برهنه است و البته شايد تعداد كمي مورد ناحيه اطراف دهان باشد غدد پوستي ندارند.
اپيدرمشان چند لايه بود و در زير درم لايه هيپودرم قرار دارد كه blubber يا لايه چربي در همين قسمت است ضخامت اين لايه گاهي تا cm50 هم مي رسد اين لايه به حفظ گرما و شناوري آنها كمك مي‌كند.
سوراخ بيني (blow hole) دلفين‌ها و وال‌ها در بالاي سرشان قرار گرفته كه وال‌هاي دندان‌دار فقط يك سوراخ بيني دارند اما وال‌هاي فيلتر كننده دو سوراخ بيني دارند.


هوا از بيني وارده ريه‌هاي آنها مي‌شود و قفسه سينه ارتجاعي آنها امكان تنفس‌هاي عميق را مي‌دهد.
سوراخ بينی دلفين‌ها به صورت هلالی بوده و تا زماني كه در حال نفس‌گيري است باز و زماني كه به داخل آب شيرجه مي‌روند به وسيله نيروي ماهيچه‌اي بسته مي‌شود در واقع نفس خود را حبس كرده و حدود 2 ساعت نيز مي‌توانند زير آب بمانند و هنگامي كه دوباره براي نفس‌گيري به سطح مي‌آيند به علت برخورد هواي گرم درون شش‌ها و هواي سرد خارج فواره‌هايي ايجاد مي‌شود كه از فاصله دور نيز ديده مي‌شود.
دلفين‌ها هم مـي رقصند!
قبل از جفت‌گيري دلفين‌ها مرحله‌اي براي ابراز عشق در بين آنها وجود دارد. آنها ساعت‌ها همديگر را دنبال كرده و به نوازش هم مي‌پردازند به صورتي كه شكم‌هايشان در تماس با هم مي‌باشد در واقع مي‌توان گفت كه دلفين‌ها حيوانات بي‌بند و باري هستند آنها با هم جفت نمي‌شوند و در عوض هر دلفين در دفعات زياد با يكي بعد از ديگري جفت‌گيري مي‌كنند.
جفت‌گيري معمولاً در تابستان و يا پاييز صورت مي‌گيرد و دوره آبستني تقريباً حدود 10 ماه مي‌باشد.
بيضه‌ها به صورت كشيده و در محوطه شكمي قرار دارند. آلت تناسلي نر در جيب پوستي مخصوصي قرار دارد كه در هنگام تحريك خارج مي‌شوند.
توله‌ها از دم متولد مي‌شوند و بلافاصله بعد از قطع بند ناف نوزاد بايد براي اولين نفس كشيدن به سطح‌‌ آب بيايد. توله‌هاي متولد شده نمي‌دانند چه كاري بايد انجام دهند،اما مادران به توله‌هاي خود كمك كرده و آنها را به طرف سطح هل مي‌دهند.
توله‌ها كه بعد از تولد 95cm طول دارند و مي‌توانند شنا كنند به همراه مادر خود به هر جايي مي‌روند و از شير پرچرب مادر خود كه 10 برابر شير يك گاو ارزش كالريك دارد مي‌نوشند و در عرض 1 هفته دو برابر مي‌شوند. گاهي تا 1 سال و 6 ماه به توله خود شير مي‌دهد. توله‌ها زماني كه مادر شنا مي‌كند شير مي‌خورند البته در اين هنگام مادر آهسته حركت مي‌كند پستان‌هاي مادر 1 جفت بوده و در ناحيه شكمي در نزديكي مهبل در داخل جيب پوستي (pauch) قرار دارد. تنها در زمان شيردهي نوك پستان‌ها خارج مي‌شود و مادر براي اينكه زمان شيردهي كوتاهتر شود به مخزن مخصوص ذخيره شير خود فشار وارد مي‌كند ، تا توله سريعتر براي تنفس به سطح آب باز ‌گردد.
دلفين‌ها ديگر زماني كه توله‌اي به گله اضافه مي‌شود به دقت از آن محافظت مي‌كنند و زماني كه مادر توله به جستجوي غذا مي‌رود دور بچه ديوار دفاعي تشكيل مي‌دهند تا از گزند حمله كوسه‌ها در امان باشند حتي اين حس فراتر رفته و سعي در نجات توله‌ها از تورهاي ماهيگيري نيز مي ‌كنند.
سوراخ گوش دلفين‌ها به فاصله كمي در پشت چشمانشان قرار گرفته و اين قسمت در پايين محل اتصال آرواره به جمجمه مي‌باشد. گوش مياني داراي سه استخوانچه چكشي، سنداني و ركابي است. (در دوزيستان خزندگان، پرندگان 1 عدد به نام كلوملا) دلفين‌ها فركانس‌هايي حدود 5 تا 150 كيلوهرتز را توليد كرده و فركانس‌هاي تا 80 كيلوهرتر را مي‌شنوند و در واقع قدرت شنوايي آنها 4 برابر انسان است آنها با ايجاد اصوات و دريافت انعكاس آنها دقيقاً همه چيز را بررسي مي‌كنند به اين عمل Echo- location مي‌گويند.
صداي آنها همانند وزوز كردن و گاهي غژغژ كردن در مي‌باشد اين صداها در حفره بيني در زير سوراخ بيني و بخشي هم توسط جنجره توليد مي‌شود و در حنجره‌ ماهيچه‌هاي ظريفي براي كنترل امواج عبوري از آن وجود دارد.
Echo- locati حس فوق‌العاده قوي مي‌باشد به طوري كه دلفين‌ها به راحتي با چشم بسته فرق ميان دو توپ را كمي اندازه آنها با هم فرق داشته باشد تشخيص مي‌دهند و با استفاده از اين حس قوي مكان دقيق ماهي‌ها را تعيين مي‌كنند دلفين‌ها براي دريافت صدا از آرواره تحتاني خود استفاده مي‌كنند و اعتقاد دانشمندان بر اين است كه آرواره تحتاني دلفين‌ها و نهنگهاي دنداندار توخالي و شامل پوسته استخواني بسيار نازك است در اطراف حفره اي پر از روغن قرار دارد كه براي انتقال صوت مناسب است. بخش عقبي آرواره پاييني به گوش مياني خيلي نزديك است.


وزن مغز دلفين‌ها تقريباً برابر وزن مغز انسان مي‌باشد البته اين تشابه به معني هوش برابر با انسان نيست اما در اين كه دلفين‌ها حيوانات باهوشي هستند شكي وجود ندارد. دلفين‌ها از آموختن لذت مي‌برند و براي آنها آموختن سرگرم كننده و جالب است.
Propoising پريدن براي بازيگوشي
قرن‌هاست كه انسان توسط مناظر سحرانگيز و بي‌نظير دلفين‌هاي در حال پريدن و شنا كردن مجذوب گشته. به اين پرش‌ها زمان شنا كردن Porpoising مي‌گويند. دلفين‌ها به صرف شوخي و بازي به هوا مي‌پرند و اغلب كشتي‌ها را تعقيب مي‌كنند و ممكن است تا عمق m70 هم به داخل آب شيرجه بزنند.
يكي از راه‌هاي تعيين سرعت دلفين‌ها اندازه‌گيري بلندي پرش آنهاست براي مثال: در پرش 5/5 متري سرعتي معادل k/h36 را دارند. آنها براي افزايش سرعت نمي‌پرند آنها به قصد بازي و سرگرمي اين كار را انجام مي‌دهند. جامعه دلفين‌ها بسيار پيچيده است هر كدام از آنها نامي دارند و همديگر را با نام‌هاي خود صدا مي‌زنند. دلفين‌ها به هم احترام ‌گذاشته و با هم تصميم‌گيري مي‌كنند. مانند هر حيوان اجتماعي دلفين‌ها نيز اختلافاتي پيدا مي‌كنند و براي حل آن رو‌به‌روي هم با دهان‌هاي باز به نوبت جيغ مي‌زنند و تصميم مي‌گيرند. اين اختلافات به ندرت به درگيرهاي فيزيكي ختم مي‌شود.
دلفين‌ها آب نمي‌نوشند!
پستانداران دريايي از جمله دلفين‌ها آب موردنياز خود را از غذا و از رطوبت هوايي كه تنفس مي‌كنند بدست مي‌آورند آنها كليه‌هاي پر قدرتي براي خلاصي از نمكي كه به‌طور اجتناب‌ناپذير همراه غذا وارد بدنشان مي‌شود دارند.
دلفين ها هم مي خوابند!
دلفين ها بطور گروهي و غوطه ور در زمان هاي كوتاه مي خوابند بطوريكه در هر دفعه نيمي از مغز آنها خوابيده ، به عبارت ديگر نيمكره هاي مغز آنها به نوبت استراحت مي كند.
تعيين سن
والهاي دندان دار مانند دلفين ها بر روي دندانهاي شان حلقه هاي طولي درست شبيه حلقه هاي تنه درخت وجود دارد ، بطوريكه حلقه هاي جديد در جلوي حلقه هاي قديمي مي باشد. با برش طولي دندان و شمارش دندان سن دلفين ها را تعيين كرده از روي ظاهر حلقه ها به درجه كيفيت غذا و سلامتي وال ها در طول زندگي شان پي مي برند.
خطر دوستي
در بخشي از شرق اقيانوس آرام تن ماهيان و دلفين ها با هم شنا مي كنند. براي صيد تن ها صيادان از تورهاي گوش گير استفاده كرده كه در طول 30 سال گذشته حدود شش ميليون دلفين با اين تورها كشته شده اند .
بطور كلي ميزان صيد جهاني دلفين ها هر ساله پانصد هزار راس مي باشد كه ده درصد آن توسط ژاپني ها صورت مي گيرد. به نظر مي رسد اقدام جهاني بر عليه ژاپن ضروري مي باشد. زيرا ژاپني ها به هر بهانه اي مثل نجات ماهيها و در هر فرصتي مثل به گل نشستن وال ها آنها را مي كشند.
دلفين تراپي
دلفين تراپي براي اولين بار در سال 1978 توسط يك روانپزشك به نام nathanson توسعه يافت و در چند سال اخير در ميان مردم جايگاه خاصي باز كرده است. اين روش در ارتباط با تراپي هاي بين المللي مثل فيزيوتراپي و خواب تراپي استفاده مي گردد. دلفين تراپي بهترين روش اصلاح رفتار بوده و براي بهبود بچه هايي با مشكلات معلوليت ، سندرم دان ، عقب ماندگي ذهني و اوتيسم بكار مي رود.
محققين ادعا مي كنند كه صداهاي دلفين ها مي تواند امواج مغزي انسان را تغيير داده و باعث تقويت سيستم عصبي مي شود.

معرفي بعضي گونه‌ها:

دلفين معمولی 1- Common dolphin
Delphinus delphis( linnaeus 1758)
دلفين معمولي نهنگي است با جثه كوچك به اندازه آن به ندرت به 5/2 m مي‌رسد.
اين دلفين‌ها زيبا و بازيگوش بوده و در گله‌هاي بزرگ 100 تايي يا بيشتر با هم مسافرت مي‌كنند و به 2 نوع باله پشتي آنها به طرف عقب خميدگی دارد. اين دلفين‌ها داراي پوزه باريك و منقاري، منقار بلند و منقار كوتاه تقسيم مي‌شوند. دلفين معمولي در خليج فارس وجود دارد. دوره آبستني اين دلفين‌ها 11ـ10 ماه مي‌باشد.



دلفين پوزه بطري 2- Bottlenose dolphin
Tursiops truncates صميمي‌ترين دلفين‌ با انسان می باشد
دلفين پوزه بطري بزرگتر از دلفين معمولي مي‌باشد و طول آن به m5/3 مي‌رسد اين دلفين‌ها رابطه بسيار صميمانه‌اي با انسان داشته و فوق‌العاده باهوش هستند و در اغلب باغ وحش‌ها و پارك‌هاي دريايي نگهداري مي‌شوند. دلفين‌هاي پوزه بطري در دسته‌هاي كوچك سفر مي‌كنند و به 2 نوع ساحلي كوچكتر و دور از ساحل بزرگتر (تا طول m4) يافت مي‌شود اين دلفين در خليج‌فارس وجود دارد. دوره آبستني آنها 13ـ12 ماه است.

دلفين سربي 3- Dusky dolphin
Sousa plumbea (cuvier 1829)
قهرمان پرش در بين دلفين‌ها

اين دلفين‌هاي كوچك كه اندازه آنها در زمان بلوغ m5/2 مي‌باشد بلندترين پرش‌ها را در بين دلفين‌ها انجام مي‌دهند. رنگ بدن آنها به طور يكنواخت خاكستري سربي است و فقط زير فك پايين سفيد است اين دلفين‌ها گله‌هاي 4 تا 6 راستي تشكيل مي‌دهند و زيستگاه آنها در آبهاي ساحلي مي‌باشند. در خليج‌فارس نيز دلفين‌هاي سربي يافت مي‌شوند و دوره آبستني آنها 9ـ8 ماه است.

Dolphin Spotted
Sousa Lentiginosa
( owen 1866)

اين دلفين‌ها شبيه به دلفين‌هاي سربي بوده ولي رنگ آنها خاكستري مايل به آبي است و خالهاي كوچك قهوه‌اي يا سربي دارند البته بعضي خال‌هاي روي پوزه و باله‌ها سفيد مي‌باشند. در خليج‌فارس به وسيله Robaae - A در سال 1970 گزارش شدند.

دلفين ساعت شني 5-Hour glass dolphin
Lagenorhynchus cruciger

علت نام اين دلفين الگوي رنگي سفيد و سياه كناره‌هاي بدنش مي‌باشد با آنكه اين دلفين ها خجالتي نيستند ولي اطلاعات زيادي راجع به آنها بدست نيامده و در آبهاي دور دست اقيانوس‌هاي جنوبي زندگي مي‌كنند.

دلفين شامي
6-Risso’s dolphin
Grampus griseus

تنها گروه دلفين‌ها كه فاقد منقار هستند. آنها در گله‌هاي بزرگ زندگي مي‌كنند و دائماً توسط ديگران خراشيده و گاز گرفته مي‌شوند. حيوانات مسن‌تر سفيد به‌نظر مي‌آيند كه در واقع هزاران نشانه و خطوط متقاطع مي‌باشند.

دلفين‌هاي رودخانه‌اي
7-River dolphins

اين دلفين‌ها در رودخانه‌هاي بزرگ آسيا و جنوب آمريكا يافت مي‌شوند ، مثل: Boto در اُرينوكو، آمازون و جنوب آمريكا Baiji در يانگ‌تسه و چندگونه كه در ايندوس و گانگ (platanista gangetica ) هستند اين دلفين‌ها همه كوچك‌اند و آهسته شنا كرده و منقار باريك و بلندي دارند ، فاقد باله پشتي بوده و به جاي آن كوژ دارند و تقريباً كور هستند.

7-1 Amazon river ddphin
(Boro)
Inia geoffrensis

اين دلفين‌ها به‌طور كامل صورتي هستند و آنها يك منقار دراز با تعداد زيادي دندان دارند. ولي چشم‌هاي دلفين‌هاي رودخانه بسيار كوچك و بعضي كاملاً كور هستند. و توسط echo – location ماهي‌ها را رديابي كرده و شكار مي‌كنند. دلفين‌هاي رودخانه فاقد باله پشتي هستند و به جاي آن كوژ دارند. همچنين داراي تعدادي مو روي پوزه و آرواره پاييني هستند.
7-2 Baiji
يكي از نادرترين مخلوقات روي زمين دلفين رودخانه‌اي در چين بنام Baiji دومين مورد در ليست گونه‌هاي در معرض خطر انقراض IUCN مي‌باشند. آنها حيوانات بسيار خجالتي بوده و فقط حدود 150 تا 200 رأس از Baiji باقي مانده‌اند و در رودخانه‌ Yangsize زندگي مي‌كنند.

خويشاوندان نزديك Orca, killer whale
Orcinus orca

عليرغم نام و جثه بزرگ با طولي حدود m10ـ7 در نرها (ماده‌ها حدود m6ـ4) و وزن 2 تن و ظاهر درنده نهنگ‌هاي قاتل بسيار باهوش و بازيگوش هستند و در اسارت كاملاً رام مي‌باشند آنها رابطه صميمي با انسان پيدا مي‌كند.


اما در حيات‌وحش orca تقريباً هر چيزي را كه شنا مي‌كد از ماهي، پنگوئن، فك تا كوسه‌ها حتي وال‌ها بزرگتر مانند bluga را شكار مي‌كنند باله پشتي بسيار بلند و برافراشته آنها در نرها به m8/1 مي‌رسد با وجود اين هيكل بزرگ orcas سرعت بالايي در حدود km/h55 دارند و مي‌توانند به طور كامل از آب بيرون بپرند.
Orca مهاجرت واقعي انجام نمي‌دهند ولي مسافرت‌هايي را براي جستجوي غذا انجام مي‌دهند.
سياه كهرباي و سفيد براق آنها را در زمان حركت استتار مي‌كند. orca براي شكار شيرهاي دريايي گاهي تا ساحل نيز مي‌آيند آنها با شكار خود بازي مي‌كنند مانند گربه‌اي كه با موش بازي مي‌كند و شيرهاي دريايي را درحالي كه هنوز زنده‌اند با ضربه دم به هوا پرت مي‌كنند و از اين كار لذت مي‌برند
واقعاً علت اين رفتار وحشيانه آنها چيست؟ هنوز پاسخ اين سؤالات مشخص نشده است ولي orca از اين كار لذت مي‌برند. دوره بارداري orcas 12 ماه مي‌باشد آنها همديگر را صدا مي‌زنند ولي در زمان شكار صدايي از خود در نمي‌آورند.

نهنگ خلبان باله بلند
Long – Finned pilor whale
Globicephala melas or G. malaena
زيستگاه اين والها آبهاي دور از ساحل همه اقيانوس‌ها به جز بخش شمالي اقيانوس آرام است . اين والها براي تغذيه به آبهاي ساحلي و كم عمق مي‌آيند.
وال‌هاي خلبان در واقع شامل گونه‌هاي باله بلند و گونه‌هاي باله كوتاه مي‌باشند هر دوي اين گونه‌ها داراي برآمدگي در پيشاني هستند كه در نرهاي مسن‌ تر بسيار بزرگ مي‌باشد. گونه‌هاي باله بلند ، بلند ترين فواره را وقتي نفس‌ مي‌كشند بوجود آورده كه ارتفاع آن تا m1 هم مي‌رسد و تا اعماق m600 نيز مي‌توانند شيرجه روند.

افسانه‌ها و اسطوره‌ها
ـ ناجی انسان
در افسانه ها دلفين‌هاي تنها در اطراف جهان در جستجوي انسان‌ها هستند در ميان داستان‌هاي تاريخي قصه‌هاي زيادي از نجات انسان‌هاي در حال غرق شدن به وسيله دلفين‌ها گفته شده كه احتمالاً از حقيقت منشاء مي‌گيرند.
ـ دوست نپتون
در يك صفالينه باستاني تصوير يك دلفين در حال حمل كردن نيزه سه سر نپتون خداي درياها ديده مي‌شود. در اين صفالينه نپتون به صورت انساني با پاهاي اسب و دم‌ ماهي نشان داده شده است.
ـ orion
در يك اسطوره يوناني خداي اريون سوار بر پشت يك دلفين در آسمان حمل مي‌شود و خدايان به او سه ستاره مي‌دهند كه صورت فلكي اريون اينگونه ايجاد مي‌شود.
ـ لقب Le dauphin
پسر ارشد لوئي شانزدهم پادشاه فرانسه ملقب به Le dauphin بود. او به‌خاطر تصوير 3 دلفين بر روي بازوی كت اش به dauphin ملقب گشت اين لقب براي كردهاي فرانسه استفاده مي‌شود
ـ ماهي‌هاي سلطنتی
در قرن چهاردهم ميلادي همه وال‌هاي به گل نشسته در بريتانيا رسماً به شاه و ملكه تعلق داشتند كه ماهي‌هاي سلطنتي ناميده مي‌شدند.

توجه : برای شنیدن صدای دلفین ها پیوست 1 را کلیک نمائید یادآور می شود قبل از شنیدن صدای دلفین ها می بایست نرم افزار windows media player را نصب نمائید

تاليف و ترجمه :
مهندس هانيه همايونی
e-mail:homaioni@yahoo.com


منابع :

1.Eyewitness Whale Writen by Vassilii papa stavrou/2002
2.The world of marine life by wigher & et al/2003
3.www. IDW. Org.
4.www. wdcs. Org.
5.www. greenpeace. Org.
6.www. Csiwhales alive. org
7.www.core.org.cn
8.journals.iucr.org
9.www.oiss.yale.edu
10.www.pifsc.noaa.gov
11.www.personal.psu.edu
12.forum.sweclockers.com
13.www.blackwell-synergy.com
14.www.cttransit.com
15.عمادي ، ح . 1384 . شگفتي‌هاي جهان آبزيان. انتشارات آبزيان.
16.اسماعيلي ، ا . 1375 . پستانداران ايران.


کلمات کلیدی:
 
ماهيگيري پايدار
ساعت ٧:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

ماهيگيري پايدار / آزيتا نوحي - كارشناس اداره آمار و اقتصاد صيد  ( 29/07/1385 )

 

مقدمه
امروزه، ماهي بيشترين درصد پروتئين مورد مصرف توسط انسان را درجهان تامين مي نمايد. البته ممكن است اين حقيقت بزودي تغيير نمايد،چون عمده صيد جهاني درسطوحي بالاترازحداكثر ميزان مجاز برداشت صورت مي پذيرد و بسياري ازمناطق به شدت دچارصيد بي رويه مي باشند. بيش از 70% از صيد جهاني بطور بي رويه بهره برداري مي گردد كه ابن امر سلامت، اقتصاد ومعيشت جوامع را در سراسر دنيا تهديد مي نمايد. تخمين زده مي شود كه ناوگان صيد جهاني 250% بزرگتر از آن حدي مي باشد كه اقيانوس مي تواند بطور پايدار توليد نمايد.
موضوعاتي وجود دارد كه به منظور حفظ ذخاير ماهي به عنوان يك منبع طبيعي بايد در اسرع وقت مورد توجه ( نظارت) قرار گيرد.
.1صيد بي رويه :
صيد بي رويه، كه بطور رسمي چنين تعريف مي گردد: "موقعيتهايي كه يك يا چند ذخيره ماهي توسط فعاليتهاي ماهيگيري به زير سطوح از پيش تعريف شده قابل قبول كاهش مي يابد.".
بدين معني است كه ذخايرماهي تا حدي تهي مي گردند كه قادر به بهبود دوباره خود نخواهند بود. در مناطقي نظيرساحل غربي كانادا و ساحل شمال غربي آمريكا گونه هاي خاصي تا حد نابودي صيد شده اند كه پيامد آن سبب گشته است جمعيت هاي صيادي كه به اين ذخاير تكيه دارند نيز متلاشي شوند.
دربرخي موارد، ذخاير تهي شده ماهي به حال اول برگشته اند، اگرچه، اين مسئله فقط زماني ممكن است كه اكوسيستم گونه ها دست نخورده باقي بماند. اگر تهي شدن گونه ها سبب ايجادعدم تعادل در اكوسيستم گردد، نه تنها برگشت گونه هاي تهي شده به سطوح پايدارمشكل مي گردد، بلكه گونه هاي ديگري كه به ذخاير تهي شده وابسته هستند ممكن است دچار عدم تعادل شده وبدين ترتيب مشكلات بيشتري را سبب گردند.
راه حل ها :
دستيابي به توافقات ازطريق دادوستدهاي دولتي، به صيادي در كشورهاي درحال توسعه كمك مي كند تا با كشورهاي ثروتمند به توافقات بهتري برسند كه به حفاظت ازمحيط دريايي و تامين معاش جوامع صيادي كمك خواهد كرد.اين جوامع محلي براي حفظ سلامت و معاش خود به صيد ماهي تكيه دارند.
ناوگانهاي صيد خارجي عظيم و قدرتمند ازكشورهاي ثروتمند، مي توانند حقوق مردم محلي را پايمال كنند، ذخايرماهي را تهي ساخته و از طريق منقطع كردن زنجيره غذايي سبب خسارت بيشتري به محيط دريايي شوند.هرچقدرذخاير بيشتري ازماهي ها دچارصيد بي رويه گردند، مكان هاي صيد بيشتري بايد درآبهاي پرتوليد كه تا آنوقت به سرعت تهي شده اند جستجو گردد.
صنعت غذاي دريايي نظيرهمه صنايع، ازبازاربزرگي برخورداراست. مصرف كنندگان غذاي دريايي بطورفزاينده اي درحال آگاه شدن ازتهديدهاي ذخايرجهاني ماهي مي باشند.
ولي هنوزآگاهي بيشتري مورد نياز مي باشد بنابراين بازارخواستارمحصولات پايدارناشي ازصيدهايي با مديريت خوب مي باشد. مداخله بالقوه نيرومندي توسط سازمان هايي نظيرانستيتو اقيانوس آبي (Blue Ocean Institute ) وآكواريوم خليج مونتري (Monterey Bay Aquarium )جهت كمك به مصرف كنندگان انجام مي شود.
اين امرازطريق انتشار راهنماهاي غذاي دريايي صورت مي- پذيرد تا مصرف كنندگان در زمان خريد غذاهاي دريايي انتخابي آگاهانه داشته باشند.
به علاوه، اخيرا" قوانيني تصويب شده است كه از فروشندگان ماهي مي خواهد تا منبع غذاي دريايي را تعيين نمايند. برخي بازارهاي فروش جزيي نظير Whole Foods Marketازطريق افزايش آگاهي و مطلقا" فروش محصولاتي كه صيدي با مديريت خوب داشته اند متعهد شده اند منابع اقيانوسي راحفظ نمايند. سازمان هايي نظير W W F با شركتهايي نظير Unilever كه يكي از بزرگترين كمپاني هاي غذايي مصرف كننده جهان است كار كرده اند تا انجمن دريايي استوارت شيپ Marine Stewardship Council )) ، (MSC) را كه مكانيسمي براي شناسايي و تضمين ماهيگيري پايدار فراهم مي سازد تشكيل دهند.
MSc به عنوان يك موسسه خيريه جهاني ومستقل كه اداره مركزي آن در لندن است براي ترويج ماهيگيري دريايي پايدار تلاش مي كند و مسئوليت مناسب بودن روش هاي صيد از نظر محيطي، مقدارمنفعت اجتماعي آنها وقابليت دوام اقتصادي اين روش ها را عهده دار است.
اين امرتوسط گروهي از استانداردها، اصول وضوابطMSC براي ماهيگيري پايدار وبه جهت ارزيابي وتضمين صيد انجام مي گردد.اين استانداردها بر اساس داده هاي علمي بنا شده اند و ازطريق سهامداران وابسته گسترش يافته اند. گواهينامه هاي سه بخشي جهت ارزيابي محصولات تضمين شده MSC مورداستفاده قرار مي گيرد."مهر تاييد" MSC به مصرف كنندگان اجازه مي دهد تا ماهي و ديگرغذاهاي دريايي را ازمنابعي با مديريت خوب خريداري نمايند.
2. حفاظت و روش هاي مديريتي ناكافي
از آنجا كه اقيانوس ها بسيار وسيع هستند وهنوز بطور كامل كشف نشده اند بنظر آسيب ناپذير مي آيند، بهرحال دانستن اينكه منابع اقيانوسي محدود است و تهي شدن اين منابع فراتر ازسطوح پايدار، برگشت ناپذير خواهد بود روزبه روز اهميت بيشتري مي يابد.
صيد بي رويه نه تنها سبب تهي شدن ذخاير انفرادي ماهيان مي گردد، بلكه سبب ازهم گسيختگي زنجيره هاي غذايي و كل اكوسيستم اقيانوس مي گردد. مديريت اين اكوسيستم ها كه با مديريت گونه هاي هدف به تنهايي، متفاوت است موارد ذيل را تامين مي نمايد:
. حفظ جمعيت هاي گونه هاي هدف تا قادر به انجام نقش طبيعي خود در اكوسيستم ونرخ پايدار توليد مثل باشند.
. حذف استفاده ازابزارصيدي كه سطح بالايي از صيد ضمني ويا صيد اتفاقي از گونه هاي غير هدف را دارند.
. محصورساختن محوطه هاي تغذيه ، پرورش و تخمريزي جهت محافظت از اكوسيستم هاي دريايي.
راه حل ها :
اتحاديه اروپا، خط مشي صيد مشترك اروپايي ( European Common Fisheries Policy ) ((CFP را بنا نهاده است. اين خط مشي از طريق مديريت بهتر صيد وارتباط با ديگر دولت ها و بازارهاي ملي براي تضمين نمودن پايداري، خواستار جلوگيري از صيد بي رويه مي باشد. راه حل ديگرايجاد مناطق ممنوعه صيد ومناطق حفاظت شده دريايي است كه براي كمك به تجديد ذخاير ماهيان تجارتي جهت حفظ پايداري طولاني مدت ، ماهيگيري در آنها ممنوع شده است.
200 مايل منطقه انحصاري اقتصاديExclusive Economic Zones) ) در دهه 1970 بنا نهاده شد تا ازمنابع صيد دركشورهاي درحال توسعه حفاظت نمايد. شناورهاي خارجي براي بدست آوردن حق دستيابي به آب هاي داخل محدوده EEZ اقدام به معامله مي نمايند. متاسفانه، در حاليكه اين امربه كشورهاي درحال توسعه و جوامع ماهيگيري آنها كمك مي نمايد، شق ديگر مسئله براي شناورهاي خارجي، صيد در آبهاي دور و تهي ساختن ذخايراين كشورها يا اعمال صيد غير قانوني خواهد بود.
توافقنامه هاي دستيابي به EEZ ازطريق مذاكرات بيشمار براي صدورمجوز صيد براي قايق هاي خارجي درآب هاي اين كشورها مشكل اخيررا كمرنگ كرده است. با اين وجود، دستيابي به توافقنامه ها سبب تداوم يافتن كمك به صيد بي رويه وتهديد امنيت غذايي كشورهاي درحال توسعه مي گردند.بنابراين در اين راستا مذاكرات منصفانه تروپايدارتري مورد نياز است.
ماهيگيري پايداردرآمريكا توسط قانون ماهيگيري پايداردستورداده شده است. درسال 1996 سرويس ماهيگيري دريايي ملي به روز شد وبه قانون مديريت و حفاظت ماهيگيريMagnuson اصلاح گرديد.
3. فقدان زيستگاه ها(به عنوان نتيجه روشهاي زيان آورصيد) كه سبب كاهش برخي از جمعيتهاي ماهيان گشته است
كاهش يا حذف روش هاي مخرب براي دستيابي به صيد پايدار، اساسي مي باشد. ترال كف، زيستگاه ها را ويران مي كند. بسياري ازعمليات هاي ماهيگيري نظيرتورهاي سرگردان، لانگ
لاين وصيد با سيانيد، براي زيستگاه ها ويران كننده هستند وفاقد صيد هدف مي باشند. گم شدن يا دور ريختن ابزارصيد نيزسبب تخريب زيستگاه هاي آبي مي گردد.
ترال درآب هاي عميق بويژه براي اكوسيستم ها زيان آوراست. زيرا كل محيط را از موجودات زنده خالي مي سازد ازجمله مرجان هاي آب هاي عميق اقيانوس را. تداوم برهنه ساختن مناطق دريايي عميق ممكن است سبب گردد تا گونه ها قبل از اينكه شانس شناسايي علمي را پيدا كنند منقرض شوند.
صيد غيرقانوني نامنظم و گزارش نشده (IUU) نيز، براي محيط دريايي وگونه هاي وابسته به آن مخرب مي باشد.
استفاده ازسيانيد يك روش معمول براي صيد زنده ماهي هاي آبسنگ ها جهت مراكز فروش غذاهاي دريايي و آكواريوم ها مي باشد. دراين روش، صيادان سيانيد را به درون آبسنگ ها و مكانيكه ماهي بدنبال پناهگاه است مي پاشند، ماهي ها گيج شده و صيد آن ها براحتي صورت مي پذيرد.
سيانيد سبب سمي شدن آبسنگ ها مي شود وديگر ارگانيسم هاي آبسنگ ها را نيزاز بين مي برد. كمترازنصف ماهياني كه با سيانيد صيد مي گردند به قدر كافي زنده مي مانند تا به آكواريوم ها يا رستوران ها فروخته شوند.
اين روش بطور گسترده اي در جنوب شرقي آسيا مورد استفاده قرار مي گيرد وبه قسمت هاي ديگر دنيا كه تقاضاي بازار براي ماهي هاي زنده آبسنگ هاي مرجاني سبب ايجاد انگيزه در ماهيگيران محلي شده است، درحال گسترش است. ماهي هاي زنده بسيارسود آورترهستند و به آكواريم هاي تجاري وفروشگاه هاي لوكس ماهي در آسيا فروخته مي شوند.
راه حل ها:
يك مهلت قانوني براي متوقف ساختن ترال عمقي كه روشي مخرب مي باشد، لازم است. خسارت وارد آمده به مرجان هاي قسمت عميق دريا و گونه هاي كشف نشده بسياروسيع است.
دولت هاي ملي وسازمان غذا وكشاورزي ملل متحد، يك طرح بين المللي عملي را بر صيد IUU گسترش داده است، اما با اين حال مانيتورينگ و اجراي بهتري مورد نياز مي باشد.
روش هاي صيد ديگري كه در آن ماهي ها زنده بمانند وهمچنين تصويب قوانيني كه روش مخرب صيد توسط سيانيد را متوقف سازد مورد نياز است.
مصرف كنندگان از طريق خريد ماهي هاي آكواريمي از خرده فروشاني كه ماهي هاي صيد شده توسط سيانيد را خريداري نكرده اند مي توانند كمك بزرگي كنند. اين امر به سود مصرف كنندگان نيز مي باشد زيرا اكثريت ماهي هاي آبسنگي كه به اين روش صيد شده اند درخلال چندين هفته از بين خواهند رفت.
4. كمك هاي مالي دولت ها
دولت ها براي شيلات كمك هاي مالي فراهم مي كنند تا آنها از طريق تهيه شناورهاي جديد و بهسازي قايق هاي موجود، كمك هزينه هاي سوختي، منافع مالياتي وحمايت هاي شغلي قادربه افزايش ظرفيت صيد ناوگان هايشان گردند.ژاپن بزرگ ترين دولت كمك خرج دهنده به صنعت ماهيگيري اش است و هر ساله 3-2 بيليون دلارآمريكا تهيه مي نمايد.هدف ازاين كمك هزينه ها، حمايت ازصنعت ماهيگيري در اين كشورها مي باشد.اگر چه، شيلات اين كشورها با افزايش ظرفيت صيد كه سبب بهره برداري بيش از اندازه از ذخاير ماهيان تجارتي مي گردد و همچنين افزايش مقدار مواد زائد كه بواسطه افزايش صيد ضمني توليد مي شود، بيش ترخسارت مي بيند تا فايده.
راه حل ها :
جهت دهي هاي دوباره به اين سرمايه ها براي استفاده درراه توسعه مديريت ماهيگيري به مقدارزيادي به كاهش فشارصيد برذخاير تهي گرديده كمك مي نمايد وازطريق نگهداري ذخيره براي آينده به اين صنعت كمك مي نمايد. دراروپا، كمك هزينه ها جهت حمايت ازتهيه قايق هاي جديد يا بهسازي قايق هاي موجود، در حال كاهش است و تغييرات دراقدامات اجتماعي، نظير آموزش دوباره ماهيگيران براي بكارگماشتن در شغلي ديگردرحال افزايش مي باشد.
سازمان هايي نظيرWWF براي پايان دادن به كمك هزينه هاي دولتي كه ازروش هاي ضعيف صيد حمايت مي كنند در حال كار با سازمان تجارت جهاني هستند.

آزيتا نوحي
كارشناس اداره آمارو اقتصادصيد


برای دسترسی به صفحه اصلی این مطلب اینجا را کلیک نمائید


کلمات کلیدی:
 
آشنايي با ماهي زينتي بادكنكي
ساعت ٧:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

آشنايي با ماهي زينتي بادكنكي- puffer  ( 26/02/1384 )

ماهي puffer ( بادكنكي) از اعضاي خانواده Tetraodontidae است كه بطور گسترده و در هر گونه شرايط آبي در جهان يافت مي شود. ماهيان بادكنكي از نظر شكل ظاهري از ساير گونه هاي زينتي متفاوت هستند. ماهيان بادكنكي نام خود را به دليل داشتن قدرت دفاعي در برابر تهديدات شكارچي از طريق متورم شدن بدنشان, گرفته اند. آنها با عنوان ماهي بالوني يا بادي نيز شناخته شده اند. به دليل توانايي آنها به باد كردن بدنشان, همانند توپ گلف با بدني بزرگ و بدون مقياس و طرح خاصي در داخل حوضچه هايشان شناور مي شوند و اغلب روي سطح بدنشان خارهايي است كه تا ماهي باد نشود قابل مشاهده نيستند.
بر خلاف ساير ماهي ها، بادكنكي هاباله هاي لگني ندارند و بجاي استفاده از باله هاي دمي كه يك اندام اصلي براي شنا است، آنها از باله هاي سينه اي شفاف به همراه باله هاي پشتي و مخرجي كمك مي گيرد. چشمان ماهيان بادكنكي قادر به حركت به طور مستقل از يكديگر بوده كه ديد دو چشمي را مقدور مي سازد.

ماهيان بادكنكي طول عمر بالايي حتي در شرايط اسارات دارند و نگهداري آنها نسبتاً آسان است. آنها به راحتي مي توانند خودشان را با نوسانات شرايط آب وفق بدهند ( در طول مدت زمانيكه شرايط آب تغيير مي يابد) تعداد كمي از واريته هاي بادكنكي ها براي تكثير به آب شيرين مهاجرت مي كنند اگر چه از اصل دريايي هستند. اين ماهيان با وجود گوشتخوار بودن به غذاي آماده نيز به سرعت سازگاري پيدا مي كنند. آنها ترجيحاً از نرم تنان, ميگو و krill تغذيه مي كنند.

بادكنكي ها در مقابل بيماريها و عفونتها بسيار حساس هستند. آنها با داشتن خارهاي گزنده در مقابل ساير ماهيان بادكنكي و ماهيان ديگري كه آنها را نگه داشته و تكه تكه آنها را مي خورند, به زحمت مي توانند از خود حفاظت كنند. با وجود اين ماهيان بادكنكي كوتوله يا كوتاه قد در مقايسه با ساير بادكنكي ها كمتر گزنده هستند. فقط تعداد كمي از اين گونه ها در تجارت گونه هاي آكواريومي طرفدار دارند. اگر چه بيش از 150 گونه از اين ماهيان شناخته شده اند اما اغلب آنها در محيط هاي آب لب شور و شيرين يافت مي شوند. ماهيان بادكنكي آب شيرين شامل گونه هاي زير مي باشد: Carinotetraodon lorteti , C. salivator, Monotetrus travancoricus, Chonerhinos amabilis, C. nefastus, C. modestus, C. remotus,C. asellus, Colomesus asellus و C. psittacus .

بعضي از ماهيان بادكنكي متعلق به گونه هاي Tetraodon هستند كه گونه هاي لب شور مي باشند در حاليكه ساير گونه ها بطور كل مربوط به آب شيرين هستند و تعداد كمي حد واسط هر دو آب شيرين و لب شور قرار مي گيرند. ماهي Monotetrus travancoricus كه نام رايج آن Malabar يا ماهي بادكنكي كوتوله است، بومي كشور هند است و به عنوان كوچكترين ماهي بادكنكي در تجارت اين ماهيان شناخته شده است. اين ماهي با حداكثر اندازه 5 / 2 سانتيمتر در حال حاضر به عنوان گونه آب شيرين مورد علاقه دوستداران آكواريوم مي باشد. آنها از غذاهاي گوشتي كوچك تغذيه مي كنند و علاقه اي به غذاهاي گياهي ندارند.

ماهي T. fluuiatilus با نام رايج بادكنكي Ceylon بومي كشورهاي سري لانكا, هند, بنگلادش, ميانمار و برونئي است. آنها در بين گونه هاي تجاري ماهيان رايجي هستند و داراي باله هاي گزنده, خارهاي مشخصي در دوران بزرگسالي هستند. غذاي آنها شامل سخت پوستان كوچك, كرمها, نرم تنان, جلبكها و خرده ريزه ها در حيات وحش مي باشد.

Tetraodon Biocellatus با نام ماهي بادكنكي ( شكل &) يا بادكنكي eye spot بومي كشورهاي هندوچين, مالزي و اندونزي هستند. اينها در اصل گونه هاي لب شور بوده و پرخاشگر هستند. فاكتورهاي مناسب آنها شامل PH بين 5 / 6 تا 5 / 7 و سختي آب 12 - 5 است. اندازه اين گونه بطور معمول كمي بيش از 5 سانتي متر است.

T. leiurus با نام رايج بادكنكي نشانه يا بادكنكي دو خال يك puffer آسيايي است. اين ماهي مي تواند هر گونه شرايط آب, شيرين تا لب شور با PH=7 و سختي آب 12 را تحمل كند. اين ماهي پرخاشگر و داراي باله گزنده است.

T. lineatus با نام بادكنكي fahaka يا بادكنكي نيل، بومي رودخانه هاي نيل، حوزه آبريز چاد، ولتاي نيجر، گامبيا و سنگال در جنوب افريقا است. آنها به puffer خطي نيز معروفند. آنها به شرايط آب شيرين و لب شور سازش دارند و فاكتورهاي آب براي اين ماهي PH=7 و سختي آب 10 مي باشد. اندازه اين ماهي 35 سانتي متر است.

T. mbu- ماهي بادكنكي غول پيكر آب شيرين با نام mub puffer بومي آفريقا بوده و بطور وسيعي در درياچه Tanganyika و رودخانه Congo basin گسترش يافته است. اين گونه يكي از بزرگترين ماهيان بادكنكي آب شيرين است و به عنوان puffer واقعي آب شيرين به حساب مي آيد. شرايط آب شامل PH متوسط با درجه حرارت 24 تا 26 درجه سانتيگراد است. حداكثر اندازه اين گونه 75 سانتيمتر است.

T. nigroviridis- ماهي بادكنكي خال سبز به دليل داشتن رنگ سبز زمردي كه موجب كنتراست زيبا با خالهاي سياه شده است، بومي نواحي گرمسيري كشورهاي آسياي شرقي شامل نواحي ساحلي هندوچين و فيليپين تا هند مي شود. آنها در آبهاي شيرين و لب شور يافت مي شوند و ماهي رايج درتجارت گونه هاي آكواريومي است. حداكثر اندازه اين گونه 15 سانتي متر است. اين ماهيان پرخاشگر بوده و اغلب به تنهايي نگهداري مي شوند. شرايط آب متوسط سخت با PH=8 تا 5 / 8 , سختي آب 9 و درجه حرارت 24 تا 28 درجه سانتيگراد مي باشد.

براي مشاهده تصويرهاي اين مطلب به پيوست 1 مراجعه فرمائيد.
الهام كريمي
karimi@iranfisheries.net

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پيوست 1

 

 

پيوست 2


کلمات کلیدی:
 
ماهيان زينتي; 2 - مارماهيان Spiny ( خاردار )
ساعت ٧:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

ماهيان زينتي; 2 - مارماهيان Spiny ( خاردار )  ( 26/02/1384 )

الهام كريمي / كارشناس معاونت تكثير و پرورش آبزيان

Karimi@iranfisheries.net

مارماهيان Spiny ( خاردار ) كه به مار ماهيان مرداب نيز مشهورند، از اعضاء خانواده Mastacembelidae هستند. آنها در كشورهاي هند, پاكستان, سري لانكا, بنگلادش, نپال, ميانمار, تايلند, مالزي, ويتنام و اندونزي پراكنش يافته اند. مارماهيان خاردار, مار ماهيان حقيقي نيستند اما به دليل شباهت آنها به مار ماهي به اين نام خوانده مي شوند.

بدن كشيده شبيه مار با پوزه گوشتي دراز و باله دمي گرد كه از باله هاي پشتي و مخرجي مجزا است. رنگ بدن , قهوه اي متمايل به زرد كه با نوارها يا لكه هاي سياه متمايز شده اند. به دليل زيبايي, ساختار بدني باريك و كشيده, رنگارنگ بودن و رفتار شوخي آميز آنها بيشترين تقاضا را در عرصه تجارت ماهيان زينتي در دنيا دارند. مارماهيان خاردار بسيار مستعد بيماريهاي قارچي و باكتريايي هستند، بنابراين نياز به مراقبت ويژه پس از صدمات وارده خواهند داشت تا از شيوع بيماريها جلوگيري شود. اين ماهيان در آبهاي لب شور و شيرين زندگي مي كنند. از بين 12 گونه شناخته شده 2 گونه Macrognathus aculeatus و Mastacembelus armatus از جايگاه مهمي در بازار ماهيان زينتي برخوردارند.

گونه Macrognathus aculeatus عموماً مارماهي طاووس يا مار ماهي خال خالي ناميده مي شود. اين ماهي داراي بدني بدون پوشش فلس دار و به رنگ قهواه اي روشن بوده و در قسمت فوقاني و بالاي باله پشتي داراي 4 خال حلقه اي و گرد مي باشد. هر دو باله دمي و پشتي داراي نوارهاي زيبايي هستند.


حداكثر اندازه آنها زمانيكه كاملاً رشد كرده اند به 30 - 25 سانتيمتر مي رسد. عادات غذايي شبانگاهي دارند يعني با چال كردن خودشان زير لايه هاي پر از سنگ و ماسه يا صخره ها پنهان شده و به هنگام شب يا صبحدم براي خوردن غذا بيرون مي آيند. فاكتورهاي آب شاملPH خنثي تا كمي قليايي( 2/7 = PH )و درجه حرارت بين 24 تا 26 درجه سانتيگراد مي باشد. اين ماهيان گوشتخوار بوده و ماهيان نابالغ از غذاي زنده نظير بچه ميگو و انواع كرمها بخصوص كرمهاي سياه تغذيه مي كنند و پس از رشد كافي مي توانند از ماهيان كوچك تغذيه كنند. در محيط بسته مي توان آنها را تكثير كرد اما مشكل است در جوانترها جنسيت آنها را تشخيص داد. عموماً در ماهيان هم سن و سال ماده ها كمي بزرگتر از نرها هستند.

به هنگام تكثير شكم ماهي ماده متورم و به رنگ سبز كم رنگ در آمده و بر جستگي مخرجي كاملاً مشخص است. ماده ها بين 800 تا 1000 تخم بزرگ و شفاف مي گذارند. تخم ها در مدت 3 روز هچ مي شوند. بچه ماهيان از ناپلي Cyclops تغذيه مي كنند.

گونه Mastacembelus armatus , عموماً به زبان تجاري مارماهي tire track يا مار ماهي زيگزاكي و يا مار ماهي خاردار آتشين ناميده مي شود. اغلب در نهرها و رودخانه ها در زير لايه هاي سنگي, ماسه اي و يا زير صخره ها در كشورهاي آسيايي از پاكستان تا ويتنام و اندونزي يافت مي شوند.

به عنوان يك عضو از خانواده Mastacembilidae يك رديف خار در پشت بدنشان دارند. اين ماهي علاقه مندان زيادي دارد و براي اضافه كردن به داخل آكواريوم بزرگ مناسب است. بدن كشيده با رنگ قهواه اي طلايي و داراي 2 رديف خطوط زيگزاكي طويل به رنگ قهوه اي سير است كه كم و بيش به طرحهاي مشبك شباهت دارد. باله هاي پشتي, مخرجي و دمي به شكل يك واحد يكپارچه عقب بدن را احاطه كرده اند.

حداكثر اندازه آن 90 سانتي متر است. آنها غالباً در زير لايه هاي سبز يا زير صخره ها پنهان شده و شب و يا صبحدم براي تغذيه بيرون مي آيند. بنابراين محل هاي مخفي در آكواريوم براي نگهداري آنها مناسب است. فاكتورهاي آب شامل: PH بين 5/6 تا 5/7 و درجه حرارت 22 تا 28 درجه سانتيگراد است.اين گونه دهان كوچكي داشته و از كرمها و لاروهاي پشه تغذيه مي كند. ممكن است از بعضي غذاهاي خشك نظير پلت ها و كرمهاي خوني خشك شده و فريز شده نيز استفاده كنند. تكثير آنها در آكواريوم و يا در محيط بسته ممكن نيست و معده ماده ها زمانيكه براي تخم ريزي آماده مي شوند بزرگتر است.

پيوست 1 : گونه Mastacembelus armatus
پيوست 2 : گونه Macrognathus aculeatus


کلمات کلیدی:
 
آشنايي با ماهيان زينتي: گلاس فيش يا ماهيان شيشه ا
ساعت ٧:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

آشنايي با ماهيان زينتي: گلاس فيش يا ماهيان شيشه اي - ترجمه از: الهام كريمي  ( 13/10/1384 )

 

مقدمه

گلاس فيش يا ماهيان شيشه اي متعلق به خانواده Chandidae يا Ambassidae شامل همه ماهياني است كه داراي بدن شفاف مي باشند . آنها بومي آسيا به خصوص پاكستان ، هند ، نپال ، بنگلادش ، ميانمار و تايلند بوده و تا اندازه 9-8 سانتي متري رشد مي كنند . بدن ماهي بسيار كوچك بوده و داراي نقاط سياه و قرمز بر روي فلس ها است . نخاع ماهي از ميان بدن آن قابل مشاهده مي باشد . اين ماهيان به آرامي در آبها ، چشمه هاي تميز ، كانالها ، استخرها و در شاليزارها شنا مي كنند . آنها شناگرهاي ماهري در سطح مياني آكواريم ها بوده و در اسارت در صورت ايجاد شرايط مناسب آب ، در سلامت كامل خواهند بود .
كيفيت پايدار آب ، درجه حرارت و سطوح PH از شرايط زيستي اين ماهيان مي باشد . دماي آب بين 30 – 26 درجه و PH 8/6 و 7 مناسب است . بعضي از گونه هاي گلاس فيش در آبهاي لب شور نيز زندگي مي كنند . ماهيان اهلي زندگي گروهي را ترجيح مي دهند . تمايل آنها به گاز گرفتن باله هاي ساير ماهيان به خصوص اگر محل زندگي به اندازه كافي بزرگ نباشد ، زياد است . در محيط وحشي آنها گوشتخوار بوده و به همين دليل به غذاي گوشتي تحت شرايط آكواريوم علاقمندند .

Parambassis_gulliveri


با وجود اينكه گيلاس فيش هاي وحشي تقريبا شفاف هستند ولي اغلب به منظور تجارت ، مواد رنگي غيرسمي به دليل ايجاد رنگ هاي نئون درخشان به ماهي تزريق مي شود كه دوام رنگ تا 4-3 ماه مي باشد . عمليات رنگ كردن موجب استرس ماهي شده و مستعد بيماري مي شوند و نيز تزريقات منجر به تلفات شديد ماهي مي گردد . بررسي اخير در كشور انگلستان نشان مي دهد كه بالغ بر 40% گلاس فيش هاي رنگي به ويروس لنفوسيت ها معروف به قارچهاي پنبه اي مبتلا مي شوند .
آنها با تتراها ، بارب ها ، راس بوراس ، ماهي رنگين كمان ، live bearers ، گورامي و كت فيش سازگار هستند . بيماري مرسوم آنها پوسيدگي باله ها و آلودگي پوستي است . 4 گونه از اين ماهيان شامل : Chanda ranga , C lala , C nama & C baculis عموما" براي تجارت در نظر گرفته مي شوند .

Parambassis_ranga


گونه Chanda ranga معرف به گلاس فيش هندي يا گلاس perch هندي داراي بدني فشرده از پهلو ، گاهي اوقات داراي اشكال تخم مرغي مي باشد . پيشاني ماهي برجسته ، پشت ماهي كماني شكل داراي 2 باله مجزا به اضافه يك باله بلند مخرجي است . بدن شفاف ماهي در بازتاب نور به رنگ كهربايي مايل به سبز رنگين كماني مشاهده مي شود . باله ها شفاف هستند . رنگ بدن بستگي به محل زندگي ماهي دارد . آنها تحت شرايط نورهاي فرابنقش يا در آكواريوم هاي مدرن داراي لايه هاي تاريك با بهترين رنگ قابل مشاهده اند . حداكثر اندازه قابل دسترسي 9 سانتي متر است . آنها به آب با شرايط PH بين 5/8 – 7 و دماي بين 30- 28 درجه نياز دارند و اضافه كردن 5/1 – 1 % نمك به آب ايده آل است .نرها داراي رنگ زرد بيشتري هستند و در فصل تخم ريزي ، رنگ آبي رنگين كماني در حاشيه باله هاي پشتي ديده مي شود .

Parambassis_rangaGrpVert


C lala معروف به گلاس فيش هندي در نواحي خليج دهانه رودخانه ها كشور هند ، تايلند و ميانمار يافت مي شوند . ماده ها برخلاف نرها داراي رنگ آبي در حاشيه باله هاي پشتي و مخرجي نمي باشند . اين ماهيها در دنياي وحش در گروههاي بزرگ ديده مي شوند به همين دليل بهتر است به صورت گروهي در آكواريوم نگهداري شوند . سختي متوسط آب با PH بيش از خنثي ( 5/7 – 2/7 ) و دماي آب بين 26 – 24 درجه ( 25 درجه ايده آل است ) براي اين گونه مناسب است . آنها غذاي زنده را به جاي غذاهاي پولكي و پلت ترجيح مي دهند . اين گونه در آكواريوم حاوي گياهان آبي به دليل شرايط مناسب آب تكثير مي يابد .
C nama معروف به glass-perchlet دراز يا گلاس فيش هندي بومي خليج دهانه رودخانه ها در شبه قاره هند مي باشند . در تجارت ، بيشتر گونه هاي اين ماهي را با رنگهاي فلورسنت رنگ مي كنند . سختي متوسط آب با PH كمي بيش از خنثي براي آنها مناسب است . دماي آب مي تواند بين 28 – 26 درجه باشد اما در هر صورت آنها در محيط هاي سردتر يا گرم تر بخوبي سازش مي يابند . به دليل لب شور بودن اين ماهي ، آب با شوري پايين براي آنها مناسب است . نرها داراي باله هاي كمي بلندتر و رنگ هاي روشنتري مي باشند . اين نوع ماهي در شرايط اسارت تكثير مي يابد .

Parambassis_rangaLymph


C baculis با عنوان گلاس فيش Burmese كوچكترين آنها در بين گلاس فيش ها است . آنها صلح جو اما خجالتي بوده و محل هاي آفتابي را ترجيح مي دهند . كمي شوري آب با PH 7 و دماي 27-24 درجه براي آنها مناسب است . آنها شناگرهاي سطوح مياني آب و گوشتخوارند . تغذيه با غذاهاي پولكي براي آنها مشكل است . حداكثر اندازه آنها 4 سانتي متر است.


کلمات کلیدی:
 
فرآورده های کوسه ماهیان
ساعت ٧:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

فرآورده های کوسه ماهیان / مهندس ژیلا توپچی خسروشاهی  ( 23/05/1385 )

 

مقدمه
کوسه ماهیان جزء ماهیان غضروفی بوده ودر خلیج فارس ودریا ی عمان ازتنوع قابل ملاحظه ای برخوردارند.کوسه ها حلال گوشتند.
از 120گونه دردنیا ، 20گونه مهاجم هستند که فقط 4گونه ازآنها به انسان حمله می کند.
این گونه های مهاجم درخلیج فارس ودریای عمان وجودندارند. تقریبا گوشت تمام کوسه ها قابل خوردن بوده، لیکن گوشت کوسه های کوچکتر که پوست و باله آنها مناسب نیست مرغوبتر می باشد. چون غلظت اوره آن کمتربوده وعمل آوری آن نیز آسانتراست.
گوشت کوسه به علت بی استخوان بودن وقابلیت عمل آوری به شکل فیله واستیک وقطعات کبابی ازبازارپسندی مناسبی برخوردارست. میزان پروتئین گوشت کوسه ماهی بین3/16تا 7/21درصد اندازه گیری شده ودرصد موادمعدنی وچربی آن بترتیب درگونه های مختلف از6/0تا8/1درصدو0/3-0/1درصد می باشد.

ارزش های غذایی گوشت کوسه
ارزش غذایی گوشت کوسه در مقایسه با ماهیان استخوانی باتوجه به ترکیب وتوزیع اسیدهای آمینه کمترمی باشد. ازآنجا که میزان اوره در بافت عضلانی کوسه ماهیان بالاست بنابراین به منظوراستفاده به عنوان یک منبع غذایی لازم است که میزان اوره کاهش یابد. علیرغم اوره زدایی، باز هم این گوشت برای افرادی که ناراحتیهای قلبی –عروقی، نقرس وفشارخون بالا دارند توصیه نمی شود. تحقیقات روی 30گونه کوسه نشان داده که میزان اوره بین 1600تا2300میلی گرم درصد گرم گوشت متغیراست.
عمل آوری
خون گیری ازکوسه تازه صیدشده، خیساندن فیله ها وشستشوی گوشت چرخ شده درکاهش میزان اوره نقش دارند.خون گیری ازحیوان باید قبل از انعقادخون صورت گیرد. گوشت اوره زدایی شده وتازه کوسه فاقدبوی تندبوده ورنگ آن سفیداست، درحالیکه گوشت کهنه واوره زدایی نشده به رنگ قهوه ای همراه بابوی تندآمونیاکی می باشد. گوشت تازه کوسه بی نهایت فاسدشدنی است.
درطی فعالیت میکروبی گوشت کوسه ، اوره به سرعت به آمونیاک تبدیل ومحصول رافاسد می کند. منجمد کردن ویخ زدن ماهی می تواند کیفیت آن را مطلوبترکند.

درنهایت این عمل ماهی را به همان وضعیتی که بلافاصله قبل از منجمد کردن بود نگه می دارد.
در حال حاضرازیک گونه ماهی (Carcharhinus dussumieri) درتهیه سوسیس ماهی استفاده می شود. کوسه های بزرگترازنظر پوست وباله مناسب تر هستند، ولی ازنظر گوشت مطلوب نمی باشند. بعضی از انواع کوسه های بزرگ به شدت خطرناک هستند وباید قبل از جابجایی کشته شوند. حتی کوسه های کوچکتر همچون سگ ماهی Squalus acanthiasمی توانندبرای کسانی که آن راصید می کنند خطرناک باشند

احتیاط های لازم
زهرابه آن موجب حساسیت وخارش کمی دراکثرمردم می شود. کوسه های بزرگتری که برای مصرف پوستشان صیدمی شوندنباید شکم آنهاخالی ویادریخ قرارگرفته ومنجمدشوند ولی کوسه های کوچکتر باید بلافاصله بعداز صیددریخ قرارگیرندوتازمان انجماد ویافراوری باید همچنان دریخ مخلوط بمانند،.
تعدادی ازکوسه ها Ginglymostoma cirratum پوست باارزشی دارند، درحالیکه گوشت آنها بی ارزش است. از طرف دیگرگوشت کوسه باله کوتاه Isurus oxyrinchus ممکن است دربازار از ارزش زیادی برخوردار باشد.
مصارف متنوع
پوست کوسه دربرخی کشورها به عنوان غذا خورده می شودامابیشتر پوست کوسه ماهی (دباغی نشده ) درتهیه چرم استفاده می شود .درگذشته از پوست کوسه برای تهیه سنباده وصیقل داد ن وسایل چوبی استفاده می شد. ازچرم کوسه ماهی ، درتهیه وسایل لوکس مانند کیف دستی، کفش ، چکمه، کیف زنانه ومردانه، بندساعت، کمربند، جاکلیدی، جلدهفت تیرودسته چاقو استفاده می شود .
ازکبد این آبزی علاوه بر استخراج ویتامینA برای تهیه روغن استفاده می شود.ازدندان کوسه استفاده تزئینی وازغضروف آن استفاده دارویی می شود.باله کوسه صادراتی بوده ودرژاپن ازآن سوپ تهیه می کنند. برخی کوسه ها که برای مصرف غذایی انسان مناسب نیستند و برای تهیه آردماهی به بندر برده می شوند. کوسه هایی که جهت استفاده از پوست آنها درنظرگرفته شده اند باید ازکوسه هایی که گو شت آنها به صورت سردشده ویامنجمد مصرف می شود جدانگهداری شوند. هرگونه آسیب فیزیکی وخشک شدن سطح پوست درکاهش کیفیت کوسه اثرداشته واحتمالا موجب اکسیدشدن آن می شود.


دربین گونه های کوسه که پوستشان برای تهیه چرم بهتراست، کوسه ببری، کوسه سرچکشی، وکوسه های lemon ,dusky ,nurse ,sandbar ,porbeagle ,short fin ,mako ,bull
می باشند.
هیچگونه آماری درتولیدجهانی وتجارت چرم کوسه نبوده وهنوز بازار این محصول به قدری که درگذشته بوده نیست. درگذشته تولیدکنندگان اصلی فراورده های پوست کوسه، امریکا، مکزیک ونزوئلا، آلمان، انگلیس وژاپن بود.
باافزایش جمعیت کوسه ، گوشت آن بیش از پوست مورد توجه بوده است.لاشه کوسه به همراه پوست فروخته می شود ولازم است اقدامات لازم درزمینه استفاده از پوست باارزش کوسه صورت پذیرد.
مترجم وگردآورنده:
مهندس ژیلا توپچی خسروشاهی کارشناس شیلات استان آذربایجان شرقی


منابع فارسی:
1.گلشاهی ، عیسی، کوسه ها ، شیلات ایران، دفترطرح وتوسعه
2.فرجی هارمی، رستم. خورشیدپور ، بیژن ، تهیه سوسیس ازیک گونه کوسه ماهی، مرکز تحقیقات شیلاتی دریای عمان
3.بی نام، آئین کار بین المللی فراوری کوسه ماهیان-لابستر، سازمان خواربار وکشاورزی ملل متحد فائو، معاونت طرح وبرنامه شیلات ایران
4. محمدیان، زهره، فردوسی، روح الله، 1384، بررسی علل فسادزودرس کوسه ماهی منجمد، چکیده مقالات ارائه شده درپانزدهمین کنگره ملی صنایع غذایی، انیستیتو تحقیقات تغذیه ای وصنایع غذایی کشور
5. دریانورد، صفیه، خواص دارویی غضروف کوسه، تکثیروبازسازی ذخایرشیلات ایران

منابع خارجی
6.Kusumi Yagasaki, 2002, Proceeding of fifteenth annual meeting of the Japenesen association for Animal cell Technology, Animal cell technology, Fuchu,11-15 december,volume 13
7.Stefania Vannuccini, 1999, Shark utilization ,marketing, and trade, FAO fisheries technical paper, Rome


کلمات کلیدی:
 
آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو
ساعت ٦:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱٢  

آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو - مترجم: محمد ذوالفقاري – كارشناس تكثير ميگو – اداره كل ميگو و ساير آبزيان  ( 05/06/1385 )

مقدمه:

آماده سازي صحيح استخرهاي پرورش ميگو ؛ شرط لازم براي پرورش موفقيت آميز ميگو در آنها مي باشد. آماده سازي شامل عمليات مختلفي است كه بايستي براي استخرهاي پرورشي نوساز وهمچنين بهره برداري شده در دوره قبلي پرورش، انجام پذيرد. هدف از آماده سازي، مهيا نمودن بسترتميز و همچنين ايجاد كيفيت پا يدارومطلوب در آب استخرهاي پرورشي است.

كاهش رسوبات آلي تجمع يافته در استخر:

مواد باقي مانده در كف استخرهاي پرورشي ناشي از پس مانده هاي مواد غذايي و آلي تجمع يافته (در كف استخر) به سامانه پرورشي وتركيب يا بافت خاك استخرمرتبط است . مواد آلي باقيمانده به شكل خاك سياه يا رسوبات سياه رنگ، داراي بوي تند ي هستند كه ناشي از حضور هيدروژن سولفوره در آن است. هيدروژن سولفوره گازي سمي است كه شديدا بر ميگو اثر گذار است بنابراين ، رسوبات را بايستي قبل از ذخيره سازي جمع آوري يا با انجام عملياتي اقدام به تجزيه آنها نمود.

زهكشي ؛ خشك كردن و عمليات پس از آن:

در استخرهايي كه مواد باقي مانده حاصل از پرورش ميگو چندان قابل توجه و چشمگير نيست، مي توان از طريق خشك كردن استخر اقدام به جمع آوري مواد زايد در آن نمود، به طوري كه سطح كف استخر در اثر خشك كردن بايستي ترك ويا اصطلاحا سله بسته وسپس به جمع آوري و خروج مواد باقي مانده از طريق تراشيدن اقدام نمود .
براي استخرهايي كه تجمع موادزايد باقي مانده در كف آنها قابل توجه وزياد باشد با استفاده از وسايل مكانيزه (ماشين آلات ؛بلدوزر) و ابزار مخصوص اقدام به جمع آوري مواد زايد باقي مانده مي نمايند. همچنين بعد از خشك كردن استخرها مي توان با استفاده از وسايلي نظير تراكتورهاي كوچك باغباني ؛ تراكتورهاي ديگر و غيره اقدام به شخم زدن كف استخر به عمق 5 سانتيمتر كرد كه هدف آن نيز افزايش فعاليت هاي ميكروبي طبيعي استخر و انجام عمل اكسيداسيون در آن است .

يكي از معايب شخم زدن در استخرها افزايش مواد جامد معلق در آن پس از آبگيري مي باشد، بنابر اين فشرده سازي خاك كف استخر ( كمپاكت ) بايستي در دستور كار قرار گيرد. علاوه بر آن برداشت خاك كف استخر موجب مي شود كه زهكشي استخر دچار اشكال شود همچنين امتداد طول دوره پرورش نيز موجب افزايش بار مواد الي در كف استخر و نهايتاً نقصان و به هم ريختگي پايداري فاكتورهاي كيفي آب استخر خواهد شد.

بر اثر خشك كردن كف استخر مواد زايد باقي مانده در كف استخر بايد تغيير رنگ داده و به رنگ روشن برگردد و شكل خاك سالم را به خود بگيرد ولي ممكن است مواد آلي در خاك هنوز وجود داشته و مشكلاتي را در دوره بعدي پرورش ايجاد نمايد .

در صورتي كه امكان خشك كردن كف استخر بر اثر آفتاب خوردگي فراهم نباشد از طريق شستشو مي توان اقدام به كاهش بار مواد آالي تجمع يافته در استخر كرد، بنابر اين كار شستشوي استخر بايستي به دقت صورت گيرد تا از نفوذ باقي مانده مواد آلي در داخل خاك ( خاكهاي شني ) جلوگيري شود .

يكي از معايب شستشو ،ورود مواد آلي به محيط زيست طبيعي بوده و از مزاياي اين روش در مناطق با خاكهاي اسيد سولفاته آن است كه در اثر خشك كردن، خروج مواد امكان پذير نبوده و امكان اكسيداسيون در آن نيز فراهم نمي شود كه با روش شستشو، مواد اسيدي به همراه مواد زايد به آساني خارج مي شوند .

توصيه مي شود ميزان pH ، پتانسيل RedOX و ميزان كربن آلي خاك استخر بعد از برداشت محصول و قبل از آبگيري استخر مورد كنترل و اندازه گيري قرار گيرد . براي اين كار در يك استخر يك هكتاري چهار نقطه را مشخص و اقدام به نمونه گيري از اين نقاط مي كنيم . علاوه بر آنها مي توان كيفيت خاك استخر را در همان نقاط اندازه گيري كرد.

تسطيح كف استخر :

در زمان آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو كار تسطيح نيز بايستي صورت پذيرد زيرا بر اثر به كار گيري هواده ها در زمان پرورش و همچنين برداشت خاك سياه در زمان آماده سازي ، سطوح ناهموار در سطح استخر ايجاد شده و شيب مناسب استخر را از قسمت ورودي به خروجي به هم زده و در نهايت كار زهكشي استخر و يا تخليه آب در زمان بر اشت محصول دچار اشكال مي شود . بنابر اين لازم است در زمان آماده سازي استخر و قبل از آبگيري و شروع مجدد پرورش، كار تسطيح استخر به منظور كاهش بار مشكلات در زمان برداشت محصول به خوبي صورت گيرد .

تعمير سازه هاي ورودي و خروجي استخر و توريها :

در زمان آماده سازي استخرهاي پرورش ميگو و قبل از آبگيري استخرها براي شروع مجدد سيكل پرورش بايستي سازه هاي ورودي و خروجي استخرها ، توريها ، شاندورها و لوله ها به دقت مورد بررسي قرار گرفته و در صورت نقص در آنها ،اقدام به بازسازي آن نمود . توريهاي مورد استفاده در قسمتهاي ورودي آب نقش مهمي در جلوگيري از ورود موجودات ناخواسته به استخر در زمان آبگيري دارند . بنابر اين لازم است به منظور پيشگيري از ورود شكارچيان و موجودات هرز، توريهاي سالم نصب شده و در زمان آبگيري نيز بايستي به طور مرتب اين توريها تميز شده و از گرفتگي و پارگي شان جلوگيري نمود .

تعمير دايك ها :

در زمان آماده سازي استخر بايستي ديواره هاي استخر به خوبي مورد بررسي قرار گرفته تا در صورت نفوذ و تراوش آب از ديواره ها اقدام به تعمير و اصلاح آن براي جلوگيري از نفوذ آب انجام پذيرد .

پتانسيل يا OX Red :

پتانسيل Redox نشان دهنده تغييرات تدريجي كيفيت خاك مي باشد . بنابر اين كنترل اين عامل قبل از شروع اولين سيكل توليد بايتسي مد نظر قرار گيرد . پتانسيل Red ox به وسيله يك ميله خاص و ويژه و با واحد mv اندازه گيري شده و آن نشان دهند ه آن است كه چه ميزان كيفيت خاك استخر به واسطه تخليه اكسيژني كاسته شده است . ميزان پتانسيل رد اكس در عمق 50 سانتي متري خاك ستخر بايستي بين 400 تا 500 mv باشد. وقتي كه خاك استخر كاهش كيفي پيدا مي كند تجمع خاك سياه به آساني قابل مشاهده و اين عامل به واسطه بوي بد هيدروژن سولفوره مضاعف مي شود .

مواد آلي :
ميزان مواد آلي استخر بايد كمتر از 5/3 در هزار باشد .

آهك پاشي استخر :
آهك پاشي استخر معمولا" پس از تميز كردن كف استخر انجام مي شود . براي اين كار ابتدا استخر را به ميزان خيلي كمي آبگيري و در آن وضعيت مي گذارند . در صورتي كه پ هاش خاك استخر خيلي پايين باشد اين عمل چندين بار تكراروتخليه مي شود بنابراين ميزان مصرف آهك در استخر پس از آخرين شستشو در بين استخر هاي مختلف متفاوت مي باشد . آهك پاشي استخر به منظور ايجاد پ هاش مطلوب براي خاك استخر و قليائيت ان صورت مي گيرد . در زمان خشك كردن استخر ،ميزان مصرف آهك بايستي به حداقل ممكن رسيده و آهك مورد نياز بايستي در طول دوره توليد نيز مورد استفاده قرار گيرد .
در صورت استفاده همگام آهك با كلر، ميزان كارائي هيپوكلريد كلسيم كه براي حذف شكارچي هاي نقب زن ، جلبكهاي رشته اي نامطلوب كف زي نظير لوموت استفاده ميشود، كاهش مي دهد، . لازم است در هنگام آهك پاشي از وسايلي نظير ، پيش بند ، چكمه ، ماسك ، دستكش استفاده كنيم .
هنگامي كه قليائيت و پ هاش آب بالا باشد ( پ هاش بيش از 8 و قليائيت به بيش از 80 ميلي گرم در ليتر ) استفاده از آهك ضروري نيست .
آهك هيدراته، فقط در زماني كه پ هاش خاك استخر كمتر از 5 باشد استفاده شده و لازم است آهك را در تمامي سطوح كف استخرپخش نموده و در نقاطي كه مواد زايد تجمع يافته زياد است ميزان بيشتري در آن نواحي پخش شود .

آهك كشاورزي : ( Caco3 )

آهك كشاورزي مورد استفاده در آبزي پروري بايستي پودري و ميزان كربنات آن بيش از 75 درصد باشد . هدف اصلي استفاده از اين آهك افزايش ظرفيت بافري آب استخر پرورش ميگو مي باشد . براي اطمينان از كيفيت آهك كشاورزي لازم است محلول 10 درصد آن تهيه پ هاش آن مورد سنجش قرار گيرد در صورتي كه پ هاش محلول 10 درصد آماده ،9 باشد آهك خوبي تلقي مي شود .

2- دولوميت ( Mgca(co3 ):

يك نوع ديگر از سنگ آهك است كه علاوه بر كلسيم داراي منيزيوم نيز مي باشد . همانند آهك كشاورزي اين آهك نيز باعث افزايش ظرفيت بافري آب استخر مي شود و محلول آماده10 درصد آن، بايستي داراي پ هاش بين 9تا10 باشد .

آهك هيدراته ( Ca(oH)2 ) :

اين آهك براي افزايش پ هاش خاك استخر استفاده مي شود . ومحلول 10 درصد آن بايستي داراي پ هاش 11 باشد .


ميزان آهك مورد استفاده و توصيه شده در زمان آماده سازي استخر :

پ هاش خاك آهك كشاورزي مورد نياز آهك هيدراته
(كيلوگرم/هكتار) (كيلوگرم/هكتار)
بيش از 6 كمتر از1000 كمتراز 500
بين 5تا6 كمتراز 2000 كمتر از1000
كمتر از 5 كمتراز3000 كمتراز 1500


پ هاش چيست (تعريف پ هاش)

پ هاش خاك يا فعل و انفعاال (كنش و واكنش ) خاك يك شاخصي از اسيديته و يا قلياييت خاك بوده و بصورت واحد پ هاش اندازه گيري مي شود . پ هاش خاك در واقع بصورت منفي لگاريتم غلظت يون هيدروژن تعريف ميشود . مقياس پ هاش از صفر تا 14 مي باشد كه پ هاش 7 ،نقطه خنثي آن مي باشد .


هر چه قدر ميزان يون هيدروژن در خاك افزايش يابد پ هاش خاك كاهش يافته وبه طرف اسيدي مي رود . پ هاش خاك وقتي كه به طرف صفر حركت كند نشان دهنده افزايش اسيديته خاك و هر چه پ هاش از عدد 7 به طرف 14 برود به معناي افزايش قليا ييت يا با زي خا ك استخر مي باشد .

اندازي گيري پ هاش خاك :

اندازه گيري پ هاش خاك بر اساس ويژگي ها و معيارهايي كه به كار گرفته مي شود به آساني قابل اندازه گيري است . دقيق ترين روش اندازه گيري پ هاش خاك استفاده از دستگاه پ هاش متر مي باشد وروش دوم براي اندازه گيري پ هاش خاك كه روشي ساده و آسان ولي بادقت كمتر از روش اول است، استفاده از شاخص هاي رنگي مي باشد .


بسياري از رنگها با افزايش و يا كاهش پ هاش خاك ،تغيير رنگ داده و با اين روش مي توان به برآورد پ هاش خاك اقدام نمود . براي تهيه پ هاش خاك نمونه ها در رنگ آغشته شده و براي مدت چند دقيقه باقي و تغييرات رنگ آن برررسي مي شود . با اين روش مي توان به اهداف مورد نظر دسترسي پيدا كرد . ممكن است پ هاش خاك از يك نقطه به نقطه ديگر تغييرات قابل توجهي داشته باشد . به همين منظور براي تعيين پ هاش خاك استخر ، چندين نقطه در يك استخر انتخاب و نمونه گيري و سپس نمونه ها را جمع آوري و پس از مخلوط و آماده نمودن آن، اقدام به تعيين پ هاش متوسط خاك مي شود .
پ هاش خاك بايستي در نقاط ثابت كف استخر براي مقايسه اطلاعات جمع آوري شده و همچنين ارزيابي كيفيت خاك كف استخر صورت گيرد . براي دو نقطه تعيين شده در سه مقطع ( سطح ، يك سانتي متري عمق ، دو سانتي متري عمق خاك ) پ هاش اندازه گيري مي شود .

كنترل موجودات ناخواسته :

توصيه مي شود كه در استخرها تمام موجودات ناخواسته از جمله ( خرچنگها ، ماهيها ) قبل از آبگيري استخر حذف شوند . براي حذف ناخواسته ها و شكارچيان استخر با استفاده از مواد ذيل مي توان اقدام نمود :


1 - روتنون : اين ماده براي كشتن ماهيها خيلي موثر است ولي قيمت آن بالا مي باشد . ميزان مصرف آن 5/1 تا 2/1 ميلي گرم در ليتر براي حجم كوچك و حجم بالاي آب به ترتيب ميباشد .


2- هيپوكلريد كلسيم 65% :
اين ماده براي كشتن تمام موجودات باقي مانده در چاله ها خيلي موثر است . ميزان مصرف آن 10 تا 300 ميلي گرم در ليتر است و لازم است حجم آب مورداستفاده به درستي برآورد و محاسبه شود .


3- تفاله تخم چاي :
تفاله تخم چاي براي از بين بردن ماهيهاي هرز وارده به آب استخر كاربرد دارد. اين ماده يك هفته قبل از ذخيره سازي بچه ميگو و پس از آبگيري آن استعمال مي شود . ميزان مصرف آن 12 ميلي گرم در ليتر بوده كه پس از تعيين وزن مورد نياز آن را در آب خيسانده و سپس در سرتاسر استخر پخش مي نمايند . اين ماده علاوه بر كشتن ماهي هاي هرز خاصيت غني سازي استخر را نيز دارد .

نويسنده : Benoit Hillion
e-mail: bhillion@hotmail.com

مترجم : محمد ذوالفقاري – كارشناس تكثير ميگو – اداره كل ميگو و ساير آبزيان
Zolfaghar1375@yahoo.com


کلمات کلیدی:
 
نشریه های رایگان و ناهنجاریهای فک و دهان در ماهیان قزل الای رنگین کمان پرورشی
ساعت ٩:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/٩  

نشریه های رایگان

۱-فصلنامه علوم كشاورزي و منابع طبيعي داراي رتبه علمی - پژوهشی

سال سيزدهم شماره 2 (پياپي 52)، خرداد و تير 1385

۲-ماهنامه بندر و دريا

ماهنامه سال بيست و يكم شماره 1 (پياپي 136)، مهر 1385

۳-ماهنامه دام، كشت و صنعت

ماهنامه كشاورزي
شماره 82، مهر 1385

۴-مجله تحقيقات دامپزشكي ايران

دوفصلنامه پزشكي، پيراپزشكي

سال هفتم شماره 3 (پياپي 16)، سال 1385

                                            والسلام

                       ************************************

                       *************************************

ناهنجاریهای فک و دهان در ماهیان قزل الای رنگین کمان پرورشی / دکتر علی اسدزاده منجیلی  ( 15/08/1385 )

َ
 

ناهنجاریهای مادرزادی (Congenital malformations) در ماهیان وحشی، پرورشی و همچنین اعضاء سایر گروهای مهره دار رخ می دهد. شیوع این ناهنجاریها در یک جمعیت معمولا کم بوده، و ماهیانی که به شدت مبتلا باشند معمولا در ابتدای زندگی تلف می شوند.
ناهنجاریها ممکن است نتیجه سایر مشکلات و بیماریها باشد که اساسا ریشه ژنتیکی دارند یا اینکه ممکن است نتیجه یک یا چند عامل محیطی از جمله سطوح پایین اکسیژن محلول، عدم تعادل غذایی، سوء مدیریت، اسیدی بودن اب، صدمات محیطی، فلزات سنگین و عوامل عفونی یا مواد شیمیایی تراتوژنیک (Teratogenic) مانند سم مالاشیت گرین (Malachite green) یا ارگانوفسفات ها (Organophosphates) و سایر شرایط تنش زا باشد.با این حال تاثیر بسیاری از این عوامل محیطی هنوز به اثبات نرسیده است.

شکل 1- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش



ممکن است واکنشها و تاثیرات متقابل بین این عوامل پایه ای موجب این ناهنجاریها شود به گونه ای که این پیچیدگی باعث می شود علت دقیق بسیاری از این ناهنجاریها را نتوان به یک عامل خاص نسبت داد.
بنابر این در هاله ای از ابهام باقی می ماند.


ناهنجاریهای فک و دهان عموما باعث تغییر استخوانهای کاسه چشم شده که این تغییرات باعث عیوب چشم (Ophthalmic defects) وایجاد اگزوفتالمی (بیرون زدگی کره چشم) یا کوچکی چشم خواهد شد.

ماهیانی که دارای چنین وضعیتی هستند به صورت طبیعی تغذیه می کنند اما با مقایسه با سایر ماهیان از رشد کمتری برخودار می باشند، لذا ارزش بازاری کمتری دارند.

شکل 2- تغییر شکل فکین در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




ناهنجاریهای شدید در معاینه ظاهری قابل مشاهده است.
ناهنجاریهای ذیل در سال 1379 در استانهای مختلف کشور مشاهده شد.


1- تغییر شکل فکین Jaw deformity
تغییر شکل فکین در مرکز تکثیر و پرورش استان های لرستان، چهارمحال و بختیاری، اذربایجان غربی و فارس مشاهده شد
(شکل 2 و1) که احتمالا عوامل وراثتی عامل مولد این گونه تغییرات می باشد.این ناهنجاری ها در ماهیان مولد به شکل شدید دیده می شوند.
تشخیص این عارضه بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

شکل 3- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش




2- دهان دوتایی یا مضاعف Double – mouth Deformity
دهان دوتایی یا مضاعف در 80 درصد ماهیان یکی از مزارع پرورشی استان لرستان که تخم چشم زده از مرکز تکثیر واقع در استان اذربایجان غربی وارد کرده بود مشاهده شد (شکل 3 و 4 )
حالت مشاهده شده احتمالا شامل جابه جا شدن (تغیر مکان) انتهای پائینی قوس لامی به سمت پائین و عقب به داخل شکافی در کف دهان می باشد. شکاف در کف دهان ممکن است به عنوان دهان داخلی عمل کند یا به صورت یک زائده باقی بماند.
ماهیان مشاهده شده در شرایط مناسبی بودند.

3- کوتاهی فک یا براکیگناتیا Brachygnathia
اینگونه ناهنجاریها به شکل نادر در مراکز پرورشی استانهای لرستان و فارس دیده شد.

شکل4- دهان دوتایی یا مضاعف در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


کوتاه شدن ارواره زیرین (Foreshortened maxillara) یا استخوان پیشانی (Frontal) باعث کوتاهی فک خواهد شد.(شکل 5)
تشخیص بر اساس مشاهدات بالینی می باشد.

به دلیل کامل نبودن سیستم ایمنی لاروها همچنین به لحاظ اهمیت شکل فیزیکی غذا و مانده گاری عناصر مغذی در داخل خوراک در مراحل پخت، لازم است خوراک لاروها از کارخانجات مخصوص ابزیان تهیه شود.
این مراقبت ها در مراحل لاروی باعث افزایش ایمنی و مقاومت در برابر ضایعات ایجاد شده از اینگونه تغییرات خواهد شد.
به نظر می رسد اکثر بد شکلی های مشاهده شده مربوط به نواقص ژنتیکی مولدین باشد.
لذا برای پیشگیری از خسارت های غیر قابل جبران لازم است مولدین مراکز تکثیر مورد بررسیهای ژنتیکی و مرفولوژیک قرار گیرند و تمامی جوانب پرورش لارو و انتخاب بهترین مولد را مورد برسی قرار دهند.

شکل 5- کوتاهی فک یا براکیگناتیا در ماهیان قزل آلای رنگین کمان پرورش


دکتر علی اسدزاده منجیلی
کارشناس ارشد تغذیه و بهداشت ابزیان سازمان شیلات ایران


منابع:
1-سلطانی، مهدی (1380) بیماریهای ازاد ماهیان – انتشارات دانشگاه تهران. ص 369-368.
2-Bruno D.W. and Poppe T.T.(1994) – A colour Atlase of Salmonid Disease Academic Press PP.114-115



3-Noga E J : Fish Disease:diagnosis and treatment. (1996) Mosby-Year Book Inc. PP. 242-243


کلمات کلیدی:
 
ارزش غدايي ماهي
ساعت ٤:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/٦  

ماهی

ماهي ماده غذايي مفيدي است كه در مناطق شمالي و جنوبي كشورمان يعني مناطقي كه در كنار دريا واقع شده‌اند، جزو مواد اصلي و اساسي برنامه غذايي مردم اين مناطق محسوب مي‌شود.


ماهي داراي ارزش تغذيه اي بسيار بالايي است و اكثر مواد مغذي مفيد و ضروري براي انسان را به تنهايي داراست. ولي ويژگي مخصوص ماهي كه آن را بين ساير مواد غذايي حائز اهميت خاص ساخته است، نوع چربي موجود در آن است.

ماهي و محصولات دريايي با وجود آن كه جزو مواد غذايي حيواني هستند، ولي از نظر تركيب چربي با ساير مواد حيواني متفاوت‌اند. چربي موجود در مواد غذايي حيواني به طور عمده حاوي تركيباتي به نام اسيدهاي چرب اشباع شده هستند كه اين تركيبات موجب بالا بردن كلسترول و ساير چربي‌هاي نامطلوب خون مي‌شوند.

بنابراين افراط در مصرف چربي‌هاي حيواني، سلامت قلب و عروق را به خطر انداخته و در نهايت منجر به سكته‌هاي قلبي و مغزي مي‌شود. ولي ماهي و آبزيان با وجود آن كه از دسته مواد غذايي حيواني هستند با اين حال نوع چربي موجود در آنها مشابه مواد گياهي است و از اسيدهاي چرب اشباع نشده به نام امگا 3 در آبزيان وجود دارد كه اثرات بسيار مهمي‌در سلامت انسان به عهده دارد و در پيش‌گيري از بسياري از بيماريها و كنترل و كمك به بهبود اختلالات و عوارض مختلف نقش مهم و سازنده‌اي به عهده دارد.

جالب است بدانيم كه چربي موجود در بافت‌هاي ماهي و آبزيان تنها موجب افزايش كلسترول و ساير چربي‌هاي نامطلوب خون و عوارض قلبي و عروق كمك مؤثري نيز مي‌كند. ماهي از منابع بسيار خوب پروتئين محسوب مي‌شود. پروتئين موجود در ماهي از نظر كميت و كيفيت قابل توجه است، بدين معني كه پروتئين موجود در ماهي به شكلي است كه به آساني در دستگاه گوارش هضم و جذب مي‌شود و به طور تقريبا كامل در بدن به مصرف مي‌رسد.

ماهي يكي از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازي و همچنين در حفظ مقاومت بدن در برابر ميكروب‌ها نقش مهمي‌به عهده دارد. آهن موجود در ماهي به گونه‌اي است كه جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبي در بدن به مصرف مي‌رسد. علاوه بر آن آهن موجود در ماهي، جذب آهن منابع گياهي را هم افزايش مي‌دهد بنابراين نقش مهمي‌در پيشگيري از كم خوني ناشي (لينك)از فقر آهن به عهده دارد.

ماهي حاوي مقدار قابل توجهي ويتامين‌هاي گروه "B" در تنظيم فعاليت سلول هاي عصبي و در نتيجه در سلامت سيستم عصبي و نيز در سلامت پوست تاثير دارند. همچنين بعضي از انواع ويتامين‌هاي گروه "B"در خون سازي نيز مؤثرند. بنابراين با مصرف ماهي مي‌توانيم به سلامت اعصاب، شادابي، طراوت پوست و پيشگيري از كم خوني كمك كنيم .

ماده مغذي ديگري كه در ماهي به مقدار كافي وجود دارد روي(لينك) مي‌باشد. روي يك ماده مغذي است كه در رشد كودكان و نوجوانان و نيز در بلوغ جنسي نوجوانان تاثير مهمي‌دارد. كمبود اين ماده مغذي در دوران رشد موجب كوتاهي قد و در صورت كمبود شديد باعث كوتولگي مي‌شود. همچنين در دوران بلوغ منجر به تاخير در بلوغ جنسي مي‌شود. ماهي اين ماده غذايي مفيد با دارا بودن روي به ميزان كافي مي‌تواند به رشد و تنظيم بلوغ جنسي كمك كند.

ماهي از منابع غني فلوئور در سلامت و استحكام دندان‌ها و در پيشگيري و پوسيدگي دندان تاثير مهمي‌دارد. پس با مصرف ماهي مي‌توانيم به سلامت و استحكام دندان‌هاي خود كمك كنيم فلوئور همچنين در پيشگيري از استئوپروز يا پوكي استخوان(لينك) مؤثر است.

ماهي دريا از بهترين منابع يد به حساب مي‌آيد. يد يكي از مواد مغذي است كه تاثير مهمي‌در سلامت انسان دارد. يد در رشد اثرات قابل توجهي دارد و كمبود آن موجب اختلال در رشد و كوتاهي قد مي‌شود. بنابراين مصرف ماهي به مقدار كافي در دوران رشد ضروري است. يد همچنين در تكامل سيستم عصبي نقش مهمي‌دارد و چنانچه خانم‌ها در دوران بارداري مبتلا به كمبود شديد يد باشند، كودكانشان علاوه بر اختلال در رشد جسمي‌دچار عقب افتادگي ذهني نيز مي‌شوند و اين مشكل تا آخر عمر گريبان‌گير آنان خواهد شد. همچنين كمبود يد در شير مادر مي‌تواند منجر به اختلال در رشد جسمي‌ و ذهني كودك شيرخوار بشود.
 

مصرف ماهي "2" تا"3" بار در هفته در برنامه غذايي مادران باردار و شيرده مي‌تواند اثرات مثبتي در رشد جسمي‌و ذهني جنين و نوزاد داشته باشد. نقش ديگري كه يد در سلامت انسان به عهده دارد تاثير آن در متابوليسم مواد انرژي‌زا است. كمبود يد موجب كاهش متابوليسم مواد انرژي‌زا در بدن

شده و در نتيجه منجر به افزايش وزن و چاقي مي‌شود. يد در توليد مثل نيز مؤثر است و افراد مبتلا به گواتر ناشي از كمبود يد دچار اختلال در توليد مثل خواهند شد. مصرف ماهي و آبزيان مي‌تواند نياز انسان را به يد تامين كرده و از بروز عوارض ناشي از كمبود يد پيش‌گيري كند.

ماهي از منابع خوب فسفر محسوب مي‌شود. فسفر ماده اي است كه همراه كلسيم در سلامت و استحكام استخوان ها تاثير مهمي‌دارد. ماهي‌هايي كه با استخوان مصرف مي‌شوند مانند ماهي كيلكا و ساردين علاوه بر خواصي كه براي انواع ماهي‌ها ذكر شد حاوي مقدار قابل توجهي كلسيم نيز مي‌باشند. بنابراين در رشد، استحكام و سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها مؤثرند.

ماهي و آبزيان با داشتن خواص تغذيه‌اي بسيار خوب مي‌توانند قسمت اعظم نيازمندي‌هاي تغذيه‌اي ما را تامين كنند. علاوه بر آن به علت داشتن تركيبات خاصي كه در چربي بدن آنها وجود دارد در پيشگيري از بسياري امراض و كنترل و درمان بيماري‌هاي مختلف نقش مهمي‌به عهده دارند.

ساردين ، ماهي هاي چرب آبهاي عميق:

فوايد آن شامل تامين اسيدهاي چرب ضروري است که براي تکامل سيستم عصبي و سلامت مغز و اعصاب لازم است و براي زنان حامله و شيرده بسيار توصيه مي شود و تاثير آن در درمان افسردگي به اثبات رسيده و همچنين حاوي اسيدهاي چرب امگا 3 است.

آيا ماهي منبع خوبي براي چربي هاي امگا-3 است؟

 ماهي ها، بخصوص ماهي هاي آبهاي سرد، ماهي هاي چربي دار (با چربي زياد) نظير سالمون، ساردين، ماهي تن و ماهي قزل آلا بدن انسان را در مقابل بيماري هاي قلبي محافظت مي نمايد. اسيدهاي چرب ضروري موجب جلوگيري از لخته شدن و چسبيدن پلاكتهاي خوني (بفرم پلاكهاي غني از كلسترول) به سطح داخلي عروق ميگردند.

اكثر حملات قلبي به علت ايجاد لخته هاي خوني در سرخرگها و سياهرگها - و جلوگيري از جريان مناسب خون در رگها-  صورت مي پذيرد. اسيدهاي چرب امگا-3 همچنين مي توانند در كاهش التهاب در بيماريهايي نظير آرتريت روماتوئيد نقش داشته باشند.

 

بدن تمام ماهي هاي آبهاي عميق حاوي چربي هاي امگا-3 ميباشد. بدن ميگو، خرچنگ دريايي و صدف خوراكي نيزبه اندازه ماهي آبهاي آزاد حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 ميباشد. ماهي هاي غير پرورشي اسيد چرب امگا-3 خود را بواسطه خوردن جلبكها و پلانكتونها و ماهي هاي

ديگر بدست مي‌آورند. اگر رژيم غذايي ماهي هاي پرورشي حاوي اسيدهاي چرب امگا-3 نباشد رشد اين ماهي ها متوقف ميشود به همين علت پرورش دهندگان ماهي اين ماده مغذي را به غذاهاي ماهي مي افزايند. از اين رو ميتوان گفت كه  ماهي هاي پرورشي و دريايي از لحاظ مقدار اسيد هاي چرب امگا-3 تفاوتي با هم ندارند.

بجز گربه ماهي هاي پرورشي براي بدست آوردن چربي هاي امگا-3 حتما مجبور نيستيد ماهي بخوريد. شما ميتواند اين ماده مغذي را با خوردن مواد غذايي نظير غلات و حبوبات كامل مانند دانه هاي سويا(روغن گيري نشده) و دانه ها و مغزها بدست آوريد. دانه هاي بذر كتان غني ترين منبع غذايي اين ماده هاي مغذي هستند. جيوه حاصل از آلودگي هوا ، بواسطه باران وارد رودخانه ها و اقيانوس ها شده و بوسيله باكتريها به متيل جيوه تبديل ميشود و ماهي ها بواسطه خوردن جلبكها و پلانكتونها اين ماده غذايي را دريافت مي نمايند. تقريبا بدن تمام ماهي ها حاوي متيل جيوه يا Methyl Mercury ميباشد كه اين ماده شيميايي ميتواند منجر به بروز آسيب هاي عصبي بخصوص در كودكان گردد. ماهي هاي بزرگتر حاوي مقادير بيشتري از اين ماده شيميايي مي باشند.


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
به وبلاگ گلچين سايت هاي شيلاتي خوش اومديد – سيد هادي علوي onLoad and onUnload Example

----رود و خروج